Review: Bang & Olufsen Beolab 50 en Beolab 8 – Bang & Olufsen 100 jaar

De innoverende toon werd in 1925 meteen gezet. De eerste Bang & Olufsen radio, de Eliminator, was gelijk de eerste radio in de wereld die thuis in een stopcontact kon worden ingeplugd, in plaats van stroomvoorziening via batterijen. Al vroeg in het bestaan werd ook aandacht geschonken aan een functioneel ontwerp en gemakkelijke bediening. Peter Bang (1900-1957) en Svend Olufsen (1897-1949) hadden beiden een sterk ontwikkeld gevoel voor business en de overtuiging dat een goede vormgeving in hoge mate kon bijdragen aan een functionele bediening.

Svend Olufsen (links) en Peter Bang

De Beolit 39, zijn tijd ver vooruit

De Beolit 39 radio werd in 1938 geïntroduceerd en zorgde voor de nodige opschudding. In een wereld waarin de radio’s groot en van hout waren, kwam Bang & Olufsen als eerste met een strak vormgegeven en relatief kleine radio, gemaakt van het nieuwe materiaal bakeliet. Peter Bang had dit materiaal tijdens een reis naar Amerika ontdekt. Bang & Olufsen besloot om zelf bakeliet te gaan produceren en breidde de fabriek daarvoor zelfs uit. Daarvoor werd ook een 2000 ton zware pers van Krupp vanuit Duitsland naar Denemarken vervoerd, die nodig was bij de productie van bakeliet. De grootste kraan van Denemarken moest worden ingezet om het gevaarte op zijn plaats te krijgen. In die tijd was dat een ongekend grote logistieke operatie, maar wel kenmerkend voor de ondernemersgeest van Bang & Olufsen.

Links: De nieuwe fabriek van Bang & Olufsen in Struer (1957) Rechts: Promotie voor de Bang & Olufsen Beolit 39 radio (1939)

De Tweede Wereldoorlog en daarna

Als straf voor het niet willen meewerken aan productie voor Duitsland werd de fabriek van Bang & Olufsen in Struer in januari 1945 door de Duitsers gebombardeerd en volledig verwoest, waarna zij zich richting het zuiden terugtrokken. Stilletjes hadden de Denen inmiddels een kleine radio ontwikkeld die in een fietstas paste, ten behoeve van het verzet. De herbouw van de fabriek duurde tot 1957. Om de productie op gang te houden werden in de tussenliggende periode onder meer scheerapparaten geproduceerd.

De boerderij van de familie Olufsen in Struer, Denemarken

Na de oorlog begon geleidelijk de verdere grote bloei van de onderneming. Het jaar 1957 was niet alleen gedenkwaardig vanwege de opening van de nieuwe fabriek, maar ook vanwege de introductie van de eerste televisie van het merk. En steeds meer onderscheidde Bang & Olufsen zich niet alleen door innovatieve technieken, maar ook door een vooruitstrevende en eigentijdse vormgeving, het beroemde Bang & Olufsen design.

De eerste televisie van Bang en Olufsen in 1957

De komst van Jakob Jensen

Het aantrekken van de zeer getalenteerde Deense designer Jakob Jensen (1926-2015) en de daaruit langdurig voortgekomen samenwerking van bijna 30 jaar met Bang & Olufsen heeft geleid tot vele iconische en historisch belangrijke producten. Zijn eerste bijdrage in 1967 was de Beomaster 5000, een tuner-versterker.

Een unieke historische foto: Kleinschalige productie in de boerderij van de familie Olufsen, met rechts Peter Bang aan de boormachine

Jaren later kwamen innovatieve technologie en de designvisie van Jakob Jensen bij elkaar in de vorm van de spectaculaire Beogram 4000 tangentiale draaitafel, wellicht een van de grote hoogtepunten uit de geschiedenis van Bang & Olufsen en uit de audio-historie. Zijn ontwerpen werden zo gewaardeerd dat het Museum of Modern Art in New York in 1978 een expositie aan Jakob Jensen wijdde, waarin tientallen producten van Bang & Olufsen werden getoond, waarvan enkele later ook in de vaste museumcollectie werden opgenomen. Het museum noemde hem ‘een van de beste designers van de 20e eeuw’.

Bang & Olufsen Beocom 1000 telefoon uit 1976. Let op het consistent design in vergelijking met de Beomaster 6000

David Lewis

In de loop der tijd verschenen talloze nieuwe, uiterst innovatief vormgegeven producten van Bang & Olufsen. Van horloges met ingebouwde afstandsbediening tot huistelefoons.

Bang & Olufsen Beomaster 6000, de eerste hifi-installatie met afstandsbediening (1974)

Vanaf 1961 kreeg Jakob Jensen assistentie van de Brit David Lewis (1939-2011), ook al zo getalenteerd. David Lewis werd later chief designer bij Bang & Olufsen en heeft prachtige ontwerpen op zijn naam staan, waaronder de bekende Beosound 9000 cd-speler, die onlangs door Bang Olufsen in het kader van ‘Recreated Classics’ in een kleine exclusieve serie weer werd geherintroduceerd als 9000c. Ook de Beolab 5000 is van zijn hand. Tegenwoordig maakt Bang & Olufsen gebruik van meerdere hoog getalenteerde individuele vormgevers en bureaus.

Jakob Jensen met de Bang & Olufsen Beogram 4000

Vooruitstrevende techniek vormgegeven

In het laatste decennium heeft Bang & Olufsen grote stappen genomen in vormgeving en integratie. Techniek is enerzijds ondergeschikt, maar anderzijds het beste van het beste, en maakt juist die integratie mogelijk. Bang & Olufsen is een luxe lifestyle-merk geworden, kwalitatief zeer hoogwaardig en met een verder uitgediepte klantfilosofie: de individuele wensen van de klant zijn belangrijk en moeten uitvoerbaar zijn.

De Bang & Olufsen Beovision Theatre televisie, hier samen met een stereopaar Beolab 8 op stands (2025)

Via het speciale Atelier-programma van Bang & Olufsen kunnen klanten tegenwoordig zelf op maat de uiterlijke uitvoering van hun Bang & Olufsen-product bepalen: glas, houtsoorten, textielsoorten, aluminium, kleuren, niets is onmogelijk. De uitvoering is puur handwerk en vindt plaats in Denemarken. Integratie is bij Bang & Olufsen wellicht het hoogst ontwikkeld van alle merken op de markt.

De legendarische Bang & Olufsen Beolit 39 radio, gemaakt van bakeliet

Bij home-automation bijvoorbeeld, of draadloze verbindingen tussen beeld- en geluidcomponenten, of bij multi-room of home cinema, met intelligente afstandsbedieningssystemen die reageren op stem of beweging. Alles is bijzonder. Luidsprekers openen zich langzaam voor gebruik. Televisies, zoals de spectaculaire Beovision Harmony, vouwen zich langzaam open bij inschakeling. Ook de interactieve afstandsbediening Beoremote Halo is een klein wonder van techniek en vormgeving, en tegelijkertijd heel simpel en intuïtief in gebruik. Draaien aan het wiel bepaalt het volumeniveau.

Een Bang & Olufsen Recreated Classic: de Beogram 4000c uit 2020

De luistertest

De gedachte dat het bij Bang & Olufsen voornamelijk zou gaan om vormgeving en de geluidskwaliteit ondergeschikt zou zijn, is beslist niet waar. De technici van Bang & Olufsen ontwikkelen ongekend goede high-end hifi-producten. Om dit nog eens vast te stellen werd een bijzondere luistertest georganiseerd in de high-end studio van Bang & Olufsen Poulissen in Roermond, net als de Denen dit jaar jubilaris, maar dan 30 jaar.

Opgesteld werden de grote Beolab 50, en de zeer kleine Beolab 8 in stereopaar op stands, beide actieve luidsprekers. Temidden van reeds aanwezig geweld als een Bowers & Wilkins 801 D4 werden ze op een ongebruikelijke wijze aan de tand gevoeld. De Beolab 50 werd hiervoor rechtstreeks verbonden met een Accuphase DP-770, misschien wel de beste geïntegreerde sacd-speler in de wereld. En de Beolab 8 verbonden we eenvoudig via wifi voor streaming vanaf een iPad Pro.

De Beolab 50

Niets aan een Beolab 50 is gewoon. Bij het inschakelen schuift de verborgen tweeter langzaam uit de luidspreker naar boven en de stralingshoek is instelbaar van wide tot narrow. De Beolab 50 weegt 61 kilo per stuk en de oorzaak daarvan wordt al snel duidelijk: de luidspreker beschikt om te beginnen over 1 tweeter, 3 midrange drivers en 3 woofers. Maar dan: elke driver heeft zijn eigen versterker van 300 watt. Met andere woorden: een Beolab 50 beschikt dus over 2100 watt muziekvermogen. Met een maximale geluidsdruk van 120 dB en een frequentiebereik van 15-43.000 Hz kom je niets tekort. Ingebouwd is een actieve roomcompensatie en de uiterlijke afwerking biedt via het Atelier-programma onuitputtelijke mogelijkheden. Onze testexemplaren waren uitgevoerd in de prachtige kleur Gold Tone. Mooi hoor.

De Beolab 8

Klein, met bovenop een touchscreen display. Uitgerust met wifi 6 en bluetooth 5.3. Ondanks de geringe afmetingen wel bezet met 1 tweeter, 1 midrange driver en 1 woofer. De eerste twee met een eigen versterker van 50 watt, terwijl de woofer wordt aangestuurd door een versterker van 200 watt. Dus 300 watt muziekvermogen uit zo’n kleine luidspreker. Ook de Beolab 8 heeft ingebouwde roomcompensatie en Beam Width Control. Behalve een smartphone of tablet heb je eigenlijk niets nodig, maar beschik je over een volledige en krachtige stereo-installatie. Het frequentiebereik bedraagt 28-23.000 Hz met een maximale geluidsdruk van 104 dB. De Beolab 8 kan eenvoudig aan een muur worden bevestigd of op stands, of gewoon rechtstreeks worden geplaatst op bijvoorbeeld een dressoir.

Retouch by: Wetouch Imagework

Een indrukwekkende experience

De track Earthdrums op het album ‘Parita’ van He Xun-Tian laat alleen slagwerk horen en hoe. De slagwerkers lopen heen en weer, met op de achtergrond een grote trom. Dat de Beolab 50 woofers aan boord heeft merken we aan alles: diep, zeer diep, trillingen in je borst, die grote trom staat naast je. Pijlsnelle weergave van hoger getuned slagwerk, een fenomenale stage. Dat geldt ook bij de Suite voor cello nr. 1 van Bach, gespeeld door Henrik Dam Thomsen. De grommende cello, vol resonantie- en houtklanken, klinkt alsof de cellist pal voor ons in de high-end studio zit. En dan doe ik als reviewer iets dat ik echt nog nooit heb gedaan. Ik speel in de high-end studio op mijn Guarneri concertviool een bewerking van Ich ruf zu Dir, BWV 639 van Bach en vervolgens beluisteren wij hetzelfde stuk, ook op een Guarneri gespeeld door Lisa Batiashvili, op het album ‘City Lights’. We stellen vast dat de weergave en beleving van de vier vioolsnaren in het echt en via de Beolab 50 exact hetzelfde is! Een leuk experiment, de Beolab 50 kan dat aan.

Klein maar heel groot

Nog indrukwekkender is misschien wel de weergave van die kleine Beolab 8. Met één exemplaar kun je al mooi rondomstralend muziek luisteren, maar de kers op de taart is in stereo paar. We streamen de track Cause we’ve ended as lovers van het beroemde album ‘Renaissance’ van de jazz-gitarist Chieli Minucci. Helder gitaarspel, maar ook met volle bassen. Een enorm krachtig, breed en diep stereobeeld. Ook de overige tracks van dit album klinken zeer indrukwekkend. Je gelooft je oren en ogen niet, dat dit mogelijk is uit twee qua formaat bescheiden actieve luidsprekers. Tijdens de luistertest liepen af en toe bezoekers binnen die keer op keer zeer onder de indruk van deze Beolab 8 waren.

Volgens hetzelfde design als de Beogram 4000 tangentiale platenspeler: de Beocord 5000 open reel recorder. Deze kwam echter nooit in productie, de naam werd daarom gebruikt voor een cassettedeck

Conclusie

Zowel de Beolab 50 als Beolab 8 in stereopaar bieden een ongekend hoge weergavekwaliteit. Het zijn uitzonderlijke luidsprekerontwerpen die beschikken over extra’s die andere topmerken niet kunnen bieden en met een beeldschoon uiterlijk, dat past in de lifestyle-omgeving van heel veel hifi-liefhebbers. Persoonlijk vond ik het Beolab 8 stereopaar op stands een van de audiofiele hoogtepunten van dit jaar, je moet ze echt gehoord en gezien hebben om het te geloven.

David Lewis met de Bang & Olufsen Beosound 9000

Samen met een smartphone of tablet beschik je over een geweldige streaminginstallatie voor een aantrekkelijke prijs. Kortom, de Beolab 50 en Beolab 8 kan ik u van harte aanbevelen. Op de website van Bang & Olufsen Poulissen kunt u momenteel een presentatie van historische foto’s over de geschiedenis van Bang & Olufsen zien. En in het bijzondere Demohuis van Bang & Olufsen Poulissen kunt u Beolab 50 en Beolab 8 in stereo paar ook gaan beluisteren.

Prijzen

Bang & Olufsen Beolab 50 vanaf € 61.100,- per paar, afhankelijk van uitvoering
Bang & Olufsen Beolab 8 vanaf € 6.300,-   per paar (table stand), afhankelijk van uitvoering

Poulissen Audio Video Center, www.poulissen.nl
Bang & Olufsen, www.bang-olufsen.com
Struer Museum, www.struermuseum.dk
Alle historische foto’s: Bang & Olufsen Denemarken