Met de Bravia 9ii introduceert Sony zijn versie van RGB miniled-tv. Het toestel prijkt aan de top van de line-up. Met een RGB Backlight Master Drive Pro en mat Immersive Blacks Screen Pro moet het alle filmliefhebbers over de streep trekken. Is de nieuwe technologie ook werkelijk zo indrukwekkend?
Sony BRAVIA 9ii K-65XR95M2 – Algemeen overzicht
Design: De Bravia 9ii pakt alleszins uit met prachtig afgewerkt ontwerp. De blikvanger is de voet die bestaat uit een dunne, donkermetalen vierkante voetplaat waarop twee chromekleurige steunen het beeld in de lucht houden. Een licht wazig stuk plexi tussen de voeten creëert een transparante illusie. De tv heeft een profiel van 45mm, maar oogt dankzij de decoratief afgewerkte rand nog slank.
Aansluitingen: 4x HDMI (2x v2.0, 2x v2.1 48Gbps, ARC/eARC, ALLM, 4K120 HFR, VRR), 2x USB, 1x optisch digitaal uit gecombineerd met S-center in, 3x antenne, 1x Ethernet, WiFi 6, Bluetooth, Airplay2, Google Cast.
Gaming: De input-lag bedraagt 14,3ms in 4K60 en 9,1ms in 2K120, gemeten in de Game-beeldmode. Een goed resultaat, al ligt het iets hoger dan bij concurrenten. De tv levert nog steeds maar twee HDMI 2.1-poorten voor 4K120. Refresh rates hoger dan 120Hz zijn ook afwezig. Sony mikt blijkbaar vooral op de PS5. Tegenover concurrenten die vier poorten bieden en ondersteuning tot 165Hz loopt de tv toch wat achterstand op.
Smart tv: Google TV blijft de keuze van Sony. Het smart tv-systeem heeft een uitgebreid aanbod apps voor streaming waarin je nagenoeg alle zowel internationale als lokale apps terugvindt. Er is ondersteuning voor Google Cast en Apple Airplay 2. Ook de eigen streaming dienst van Sony is nog van de partij. Voor het gebruik van Sony Picture Core krijg je 10 credits om topfilms te huren, en twee jaar toegang tot een regelmatig bijgewerkte selectie van 100 films. De interface werkt vlot. Onze enige opmerking is dat Sony voor de beeld-en geluidsmenu’s een paar overbodige tussenstappen hanteert. Gelukkig kan je via de snelmenu’s de belangrijkste zaken aanpassen.
Afstandsbediening: Sony levert de tv nog steeds met twee afstandsbedieningen. Er is een klassiekere versie met nummertoetsen, en een moderne versie met beperkt aantal toetsen. Die klassieke versie leggen we opzij, het is de moderne versie die met stip onze voorkeur geniet. Sony heeft dat ontwerp licht aangepast tegenover vorig jaar. De layout blijft uitstekend en de verlichtte toetsen hebben een lichte aanslag met goede feedback. Alle belangrijke functies zijn snel beschikbaar: ingangen, live tv, instellingen enquick instellingen. Sony Pictures Core heeft een eigen toets kreeg bovenaan. Onderaan blijven er vijf sneltoetsen beschikbaar voor streamingdiensten, en er is een toets toegevoegd die je kan personaliseren (gemarkeerd met de ster). Je kan hem toekennen aan Google Home of een app naar keuze. De remote heeft een USB-C-poort onderaan voor de oplaadbare batterij. Dit is een uitstekende afstandsbediening.
Adviesprijs: 3799 euro
Sony BRAVIA 9ii K-65XR95M2 - Beeldverwerking
De XR-processor van Sony leverde ook in de XR90 al knappe prestaties. Het is goed om te zien dat dat ook op de XR95 het geval is. De processor herkent alle fillm- en videoframerates en zorgt voor goede deinterlacing, waardoor gekartelde randen zelden of nooit zichtbaar zijn op live tv-beelden. De ruisonderdrukking schoont oudere beelden goed op, zeker voor willekeurige ruis. Voor ernstige compressieruis (duidelijke blokvorming) moet je mogelijk een hogere stand van de ruisonderdrukking gebruiken. Kleurstroken in zachte gradiënten zijn een visueel erg storend artefact, maar met de ‘Vloeiende gradaties’-instelling kan je die prima wegwerken. De laagste stand kan je permanent geactiveerd laten, die neemt de meeste gevallen voor zijn rekening. Is de banding ernstig, zoals in de donkere Game of Thrones scène die we graag gebruiken voor deze test, dan kan je de middelste stand gebruiken. Dat kost wel een minimum aan detail. Upscaling werkt bijzonder goed en Reality Creation blijft met stip een van onze favoriete manieren om het beeld wat extra scherpte te geven. Sony geeft je voldoende controle over de sterkte van het effect, maar zelfs de automatische stand leek ons prima, ook op ouder dvd-materiaal.
Het lcd-paneel verbergt zoals verwacht wat fijn detail bij snelle bewegingen, maar de wazige rand rond bewegende voorwerpen is beperkt. Met ‘Helderheid’ (in de MotionFlow instellingen) kan je dat verbeteren, maar het creëert een dubbele rand die we hinderlijk vinden. Om judder te verwijderen geeft Motion interpolation je twee opties: film (24fps voor film) en camera (50-60fps zoals sport). Voor sportbeelden werkt dat goed, maar in filmbeelden kan de processor af en toe aarzelen zodat er toch nog wat judder zichtbaar is. Tegen complexe achtergronden laat het algoritme ook duidelijk beeldartefacten zien.
Sony BRAVIA 9ii K-65XR95M2 - Beeldkwaliteit
De grote veranderingen bij de Bravia 9 II zitten in het beeldscherm. Al aan de buitenkant merk je op dat er iets veranderd is. Het Immersive Black Screen Pro is de Sony-versie van een mat scherm. Dat weert erg goed invallend licht. De schermafwerking verschilt duidelijk van die van de Samsung S95H. De Sony-versie lijkt de reflecties wat breder uit te smeren, en het lcd-paneel heeft geen last van die lichte magenta reflectiegloed die het QD-OLED-scherm van de Samsung wel heeft. In elk geval, kleine reflecties verdwijnen, grotere worden goed gemilderd en uitgesmeerd. Contrast leidt daar onvermijdelijk heel licht onder, maar we vinden het een uitstekende keuze.
De grootste verandering zit binnenin. De Sony gebruikt een RGB miniled achtergrondverlichting. Het scherm had alvast een bijzonder goede uniformiteit in zowel donkere als heldere beelden.Het VA-paneel heeft een eerder matig eigen ANSI-contrast van net geen 3000:1. Dat is nog steeds goed, maar we zien tegenwoordig toch gemakkelijk 5000:1. Mogelijk zit de anti-reflectielaag daar voor iets tussen. De RGB miniled-achtergrondverlichting is onderverdeeld in 51×30 zones (1530). Daarmee stijgt het ANSI-contrast naar 10.000:1 en in onze meer vergevingsgezinde sequentiële contrast-test zelfs naar meer dan 100.000:1. Dat toont onmiddellijk dat we vooral visueel zullen moeten evalueren hoe goed het contrast is, des te meer omdat elke zone ook de drie basiskleuren onafhankelijk van elkaar kan dimmen. De dimming laat geen steken vallen, maar aan de voorzijde van snel bewegende voorwerpen tegen een donkere achtergrond zien we dat die wat donkerder is.
We testen in de Professional beeldmode, die bijzonder goed gekalibreerd is. De grijsschaal flirt met perfectie, ze is neutraal en heeft de juiste kleurtemperatuur en mikt op een gamma van 2,4, ideaal voor filmkijken. De kleurweergave is uitstekend, met een uitzondering. Puur rood is te gesatureerd, en andere rode tinten zijn over het algemeen wat te weinig gesatureerd. Ook puur blauw wijkt iets af, maar dat is veel minder uitgesproken. Huidskleuren blijven zeer mooi. Met een referentie is de afwijking in rood zichtbaar, maar zonder referentie ernaast valt het niet op. De beelden geven een erg sterke indruk. En ja, het contrast is inderdaad bijzonder goed, bij momenten zelfs zo goed als OLED. Er is veel schaduwnuance zichtbaar, zwart blijft diepzwart waar nodig (zoals in de letterbox balken rond een film). Fijne lichtaccenten houden voldoende impact, al blijft dat een gebied waar OLED nog beter is.
De RGB miniled-achtergrondverlichting zou voor een betere kijkhoek moeten zorgen, en dat is binnen beperkte mate ook zo. Maar het blijft een VA-paneel, en wie te veel vanuit een hoek kijkt, zal onvermijdelijk het contrast zien dalen en halo spotten is dan onvermijdelijk al is die veel dimmer wanneer hij gekleurd is.
Sony BRAVIA 9ii K-65XR95M2 - HDR
Met zo’n knappe SDR-prestaties zijn we vol verwachting aan het HDR-luik van de review begonnen. De Bravia 9 II zorgt met de nieuwe achtergrondverlichting alvast voor opmerkelijke piekhelderheid. Op het 10%-venster meten we 3975 nits (en zelfs net boven de 4000 op het 5%-venster), en op het volledig wit scherm haalt hij nog steeds 933 nits. Ook kleinere vensters blijven bijzonder helder (3560 nits op 1%), wat aantoont dat hij zelfs details sterk kan weergeven.
De RGB-leds in de achtergrondverlichting leveren een kleurbereik van 98% P3 en 87,5% van het Rec.2020 kleurbereik. De ambitie van Sony is om een tv te produceren die zo dicht mogelijk bij hun eigen (erg dure) studiomonitor aanleunt, en met dit soort prestaties lijken ze alvast de juiste troeven in handen te hebben.
Na meten blijkt ook de HDR10 Professional beeldmode uitstekend gekalibreerd. De PQ EOTF-curve volgt hij perfect, en de kleurweergave is erg goed. Ook zier zijn we wat kleine afwijkingen, rode en groene tinten zijn iets te helder. Dat is echter zo beperkt dat niemand dat zal opmerken. De beelden spreken dan ook voor zichzelf. Schitterende kleuren en fantastische lichtaccenten zetten HDR-beelden bijzonder knap op het scherm. Het contrast is uitstekend en er is veel schaduwnuance, ook in de extreem donkere House of The Dragon scène. Met het ruime kleurbereik en hoge helderheid is een ruim kleurvolume gegarandeerd, iets wat je duidelijk ziet in heldere accenten waar kleuren goed bewaard blijven. Laat de HDR Tonemapping op ‘Gradation Preferred’ staan en je ziet alle witnuances. Enkel wanneer we naar 10000 nits gemasterde content schakelden ging er wat nuance verloren, maar dat soort content is eigenlijk enkel testmateriaal. Kortom, een fantastisch resultaat.
Review-apparatuur
Voor de lag-meting gebruiken we een PiLagTesterPro en Leo Bodnar Display lag meter. Voor alle andere metingen vertrouwen we op een Jeti Spectraval 1501 Hi-Res spectroradiometer, een Portrait Displays C6 HDR2000 colorimeter, een VideoForge Pro patroongenerator, en de Portrait Displays Calman for Business software. Om eventuele HDR-problemen te analyseren gebruiken we een HDFury VRROOM. Ons projectiescherm is een Projecta Tensioned Elpro Concept met HD Progressive 1.1 doek. Hier vind je meer info over onze meetapparatuur.
Sony BRAVIA 9ii K-65XR95M2 – Geluidskwaliteit
Het audiosysteem is een 2.2.2 80 W-configuratie met ondersteuning voor Dolby Atmos en DTS:X. Twee balktweeters in de rand van het scherm sturen het geluid. Sony laat je tijdens de installatie een kamerkalibratie uitvoeren van enkele seconden. De set komt bijzonder overtuigend uit de hoek. Ja, zoals steeds is externe audio wel degelijk nog een stap beter, maar we zijn er relatief zeker van dat voor veel kijkers deze audio al zal volstaan. Niet alleen zat er veel volume in met voldoende bas, de surroundervaring was duidelijk en zelfs de hoogte-speakers dragen wezenlijk bij tot de ervaring. Wie de dialoog wil accentueren kan dat realiseren met de Voice Zoom instelling.
Zelfs tijdens de muziekfragmenten kon de Bravia 9 II ons overtuigen. Van Metallica tot Dire Straits of klassiek, je kan het volume vrij ver openzetten alvorens de processor wat ingrijpt om vervorming te minimaliseren en de bas toch wat rommelig klinkt.
Sony BRAVIA 9ii K-65XR95M2 – Conclusie
Sony had hoge verwachtingen gecreëerd rond de nieuwe RGB miniled-achtergrondverlichting. En die heeft het kunnen inlossen. Er blijven een paar opmerkingen dat wel. Zo blijven de gamingfeatures toch wat beperkt vergeleken bij wat we bij concurrenten zien, al moet je daar als PS5-eigenaar niet van wakker liggen. Maar wat een prachtige beelden. Sony zet een set neer met top piekhelderheid, kleurbereik en uitstekende lokale dimming die voor prachtig contrast zorgt. Het toont ook dat het dat soort pure kracht goed onder controle kan houden. De kalibratie van de Professional mode is voorbeeldig, en dat geeft zowel SDR- als HDR-beelden een bijna referentiekwaliteit. En dankzij de anti-reflectiecoating en hoge helderheid doet de XR95 zijn werk zowel bij verduistering als in een goed verlichte woonkamer. Uitstekende beeldverwerking zet al je bronnen in de beste staat op het scherm. Ook de audioprestaties mogen gezien worden, en met Google TV, Apple Airplay 2 en Google Cast heb je een enorme entertainment-aanbod dat Sony nog aanvult met de eigen Sony Pictures Core dienst. De prijs is fors, maar dat mag voor dit soort kwaliteit.
9.5
Beoordeling Sony BRAVIA 9ii K-65XR95M2
Pluspunten
Uitstekende lokale dimming
Diepzwart met veel schaduwnuance
Prima anti-reflectiecoating
Uitstekende piekhelderheid en ruim kleurbereik
Zeer goede beeldverwerking
Prima kalibratie
Prachtige HDR-beelden in HDR10 en Dolby Vision
Goede bewegingsscherpte
Mooi ontwerp
Knappe audioprestaties, Dolby Atmos en DTS:X
Handige remote en Google TV, Sony Pictures Core
HDMI 2.1 met gaming features
Minpunten
Prijs
Geen HDR10+
Slechts twee HDMI 2.1-poorten en maximaal 120Hz refreshrate
Beoordeling Sony BRAVIA 9ii K-65XR95M2
Sony had hoge verwachtingen gecreëerd rond de nieuwe RGB miniled-achtergrondverlichting. En die heeft het kunnen inlossen. Er blijven een paar opmerkingen dat wel. Zo blijven de gamingfeatures toch wat beperkt vergeleken bij wat we bij concurrenten zien, al moet je daar als PS5-eigenaar niet van wakker liggen. Maar wat een prachtige beelden. Sony zet een set neer met top piekhelderheid, kleurbereik en uitstekende lokale dimming die voor prachtig contrast zorgt. Het toont ook dat het dat soort pure kracht goed onder controle kan houden. De kalibratie van de Professional mode is voorbeeldig, en dat geeft zowel SDR- als HDR-beelden een bijna referentiekwaliteit. En dankzij de anti-reflectiecoating en hoge helderheid doet de XR95 zijn werk zowel bij verduistering als in een goed verlichte woonkamer. Uitstekende beeldverwerking zet al je bronnen in de beste staat op het scherm. Ook de audioprestaties mogen gezien worden, en met Google TV, Apple Airplay 2 en Google Cast heb je een enorme entertainment-aanbod dat Sony nog aanvult met de eigen Sony Pictures Core dienst. De prijs is fors, maar dat mag voor dit soort kwaliteit.
Reacties (0)