NAD (New Acoustic Dimension) heeft sinds de oprichting in 1972 een sterke reputatie opgebouwd in het bouwen van goede en betaalbare hifi-apparatuur. Gericht op geluidskwaliteit en no-nonsens vormgegeven in het bekende grijs-grafiet, heeft NAD ook audiogeschiedenis geschreven, zoals met de legendarische NAD 3020 geïntegreerde versterker, die in 1978 op de markt kwam, een van de best verkochte versterkers in de hifi-geschiedenis. Het leek er een beetje op dat de revival van de compact disc, die zo’n twee jaar geleden begon, een beetje aan NAD voorbij ging. Talloze hifi-merken kwamen de afgelopen tijd met nieuwe cd- en sacd-spelers, bij NAD bleef het bij de sinds 2018 geproduceerde eenvoudige C-538. Tot nu toe. Want de Canadezen ontwierpen een nieuwe cd-speler, die vast een stevige plaats in de audiomarkt gaat veroveren, de NAD C 589 Compact Disc Player, onderwerp van deze test.
Ooit Brits van oorsprong en opgericht door een groep Europese audio-importeurs onder leiding van electronic engineer Martin Borish, is NAD inmiddels al geruime tijd in bezit van de Canadese Lenbrook Group. In Pickering, Ontario, wordt alle apparatuur ontworpen, de fabricage ervan vindt plaats in China. Bij Lenbrook is behoorlijk wat kennis aanwezig. Tot de groep behoren bijvoorbeeld ook de draadloze multi-room hifi en streamers van Bluesound en het platform BluOS, maar ook PSB luidsprekers. Na het faillissement van het Britse MQA werd dit door Lenbrook overgenomen en ondergebracht in een nieuwe tak: de Lenbrook Media Group. Natuurlijk profiteert ook veel NAD-apparatuur van al die kennis, zoals de perfecte integratie met het BluOS streaming platform. Ook bij de nieuwe C 589 zien we daar de vruchten van, uit de MQA-stal.
Nader bekeken
De reeds bestaande cd-speler in het programma, de C 538, is al ruim 8 jaar in productie en kan worden omschreven als een entry level, wat spartaanse cd-speler, met een aantrekkelijke adviesprijs van 499 euro. Deze bevat een Wolfson 24 bit/192 kHz dac, een RCA-uitgang en twee digitale outputs, namelijk optisch en coax. Ik ken wel muziekliefhebbers die de C 538 alleen als loopwerk gebruiken, dat kan dus. De nieuwe C 589 komt echter uit een nieuw tijdperk. Ik was blij te zien dat zich in het hart van het apparaat het vlaggenschip van ESS bevindt, de Sabre ES9039PRO dac. Die dac is specifiek ontworpen voor high-end hifi-apparatuur: een 32 bit/192 kHz 8 kanaals chip, en in staat tot een hoge resolutie weergave, een uitstekende signaal-ruisverhouding van 115 dB en een harmonische vervorming van slechts 0,005%. Dat belooft wat. Zoals gewoonlijk is ook de C 589 strak vormgegeven, maar wel gelijk met een kers op de taart. Het display is namelijk schitterend. Helder, scherp en tot op vele meters goed afleesbaar. Het apparaat weegt net iets meer dan 5 kilo en is met een breedte van 43,5 cm, een hoogte van 8,3 cm en diepte van 29,4 cm bescheiden van afmetingen.
Spartaans, alleen voor cd
De C 589 is ogenschijnlijk opnieuw ‘what you see is what you get’. Er zijn geen geavanceerde menu’s aanwezig, je kunt het apparaat niet als externe dac gebruiken, er zijn wel digitale uitgangen (AES, optisch en coax), zodat gebruik als een extern loopwerk mogelijk is. Op de achterzijde bevinden zich RCA- en XLR-uitgangen, die niet specifiek behoeven te worden geschakeld, op beiden staat signaal. Er zit ook geen USB-ingang op. Op de voorzijde bevinden zich alleen het display en de bedieningsknoppen voor het loopwerk en de standby knop. Er is ook geen hoofdtelefoonaansluiting aanwezig. De C 589 is alleen bedoeld om cd’s af te spelen, meer niet, punt. Pas als je de afstandsbediening beter bekijkt, zie je dat de C 589 een aantal bijzondere eigenschappen verbergt. Die afstandsbediening is trouwens voorzien van een fraaie zwart aluminium geslepen bovenzijde en ligt goed in de hand. Je kunt er de helderheid van het display mee regelen, maar ook het digitaal filter wijzigen. En dan is er de knop met de aanduiding DDH.
Dynamic Digital Headroom
DDH staat voor Dynamic Digital Headroom, je kunt dit op de C 589 in-of uitschakelen. Kortgezegd voorkomt DDH vervorming als digitale pieken boven een maximale geluidsgrens uitkomen, we ervaren dat tijdens het luisteren normaliter als hinderlijk. Vooral veel oudere cd-opnamen bevatten wel eens fragmenten die veel te luid zijn opgenomen en bij weergave je luisterplezier bederven, we nemen dan een zogenaamde ‘intersample peak’ waar. DDH werkt vòòr de feitelijke digitaal-naar-analoog omzetting en kan vooraf voorspellen wanneer er zulke pieken aankomen. Het algoritme verlaagt dan op intelligente wijze tijdelijk het totale digitale niveau met enkele dB’s. Een mooi staaltje software, dat we ook al kennen van de high-end NAD M66 streaming dac/voorversterker uit de Masters Serie.
QRONO d2a digitaal filter
Door de overname door de Lenbrook Group van MQA kreeg NAD voor de C 589 de beschikking over het door MQA Labs ontwikkelde QRONO d2a digitaal filter, dit kun je op de cd-speler in- of uitschakelen. Standaard beschikt de C 589 over een traditioneel filter, gericht op het optimaliseren van de frequentierespons en het verlagen van vervorming. Het QRONO d2a-filter focust echter op het verbeteren van de impulsrespons en timing, waardoor de muzikale weergave natuurlijker over komt. Theoretisch kun je daardoor wellicht een iets hogere vervormingswaarde krijgen, maar de vraag is of je dit in de praktijk ook echt hoort. Overigens kan de C 589 ook MQA-cd’s decoderen, maar ja, wie heeft die?
De testinstallatie
Omdat de C 589 duidelijk bedoeld is voor hoogwaardige geluidsweergave van cd’s, is geprobeerd om het maximaal haalbare resultaat te kunnen beluisteren. Hiervoor werd de C 589 eerst aangesloten op een Esoteric N-05XD voorversterker, een Stax SRM-700S driver en de Stax SR-007S elektrostatische hoofdtelefoon. Daarnaast werd de C 589 verbonden met een Accuphase C-2300 voorversterker, de Accuphase A-48 klasse A eindversterker en beluisterd met Bowers & Wilkins 805 D4 luidsprekers. De cd-speler werd eerst verbonden met RCA-kabels en daarna met XLR, om het verschil te kunnen waarnemen. Alle kabels betroffen Siltech Classic Legend 380i zilver/goud G9 interlinks. NAD levert bij de C 589 standaard ook een eenvoudig RCA-kabeltje mee, die is ook even uitgeprobeerd.
De bediening
Bij het inschakelen van de C 589 hoor je eerst wat inwendige mechanische geluiden, er wordt gekeken of er een cd in de lade ligt. Het openen en sluiten van de lade voelt degelijk aan en er is geen zichtbare speling, maar is wel flink hoorbaar. Als een cd wordt geladen en de lade is gesloten horen we eerst even weer binnenin nogal wat luide mechaniek in werking, het inlezen van de tracks gaat niet bijster snel. Maar gelukkig, zodra de cd draait blijkt, dat het loopwerk heel stil is, een prima resultaat. Als je middenin een track stopt, gaat het display niet terug naar nul, maar blijft op de desbetreffende track staan. Ontzettend fijn is CD-TEXT, dat zo mooi op het display afleesbaar is. Tijdens het luisteren kun je DDH in- of uitschakelen, maar als je dat doet is de CD-TEXT van de betreffende track verdwenen en komt pas in een volgende track terug.
Youn Sun Nah
Dancing With You is sprake van een rustig stereobeeld met een mooie plaatsing van de zangstem in het midden en behoorlijk wat diepte. De Sabre ES9039PRO is hier gelijk al bespeurbaar met een neutrale weergave. Ook de overige tracks stellen niet teleur. Tijdens het luisteren wissel ik van RCA- naar XLR-aansluiting, maar ik kan zelfs met de kritische Stax SR-007S nauwelijks enig verschil horen, het zijn ook maar interlinks van een meter lang. Vervolgens probeer ik ook even de wat eenvoudigere standaard bij de C 589 meegeleverde RCA-kabel. Die gaf over het gehele geluidsbeeld iets minder resolutie en bas, een wat vlakker muzikaal beeld en minder helderheid in het hoog. Het advies is om bij deze speler een goede RCA-kabel aan te schaffen. Na enig vergelijk ging mijn voorkeur uit naar het inschakelen van het QRONO d2a filter, het geheel kwam daardoor iets muzikaler met iets meer emotie over.
Callum Beattie
De recent verschenen cd ‘INDI’ van Callum Beattie (COOKCD956X) is stevig opgenomen, sommige tracks lopen voor je gehoor wel tegen het maximum volume aan, met hier en daar een piek die wat minder is. Bij de track Sunflower wordt DDH ingeschakeld. En inderdaad, op enkele momenten zijn de pieken veel minder lastig dan voorheen, zo beluister ik via de Bowers & Wilkins. Bij de Stax SR-007S kun je, als je jezelf goed concentreert, heel licht iets waarnemen van ‘ademen’ van het filter, bij de luidsprekers kon ik dit verschijnsel niet waarnemen. Het klonk best goed.
Anna Lapwood
De cd ‘Firedove’ van organiste Anna Lapwood gebruik ik heel vaak bij luistertesten. Het album bevat mooie arrangementen en is audiofiel opgenomen. Op de gelijknamige track Firedove komen echter passages voor waarin sopranen met veel volume in het hoge register wat oversturen, de microfoons kunnen het net niet aan. Een uitgelezen kans om DDH even weer uit te proberen. Het resultaat is dat het koor qua volume iets minder hard uitschiet, maar de in de opname aanwezige oversturing van de microfoons kun je met DDH niet verdoezelen. Met name via de luidsprekers komt het geheel met DDH wel rustiger over. Op een gegeven moment heb ik tijdens de resterende luistertest DDH gewoon aan laten staan, dit beviel best en gaf ook tijdens langdurig luisteren wat meer rust in het beeld. Een waardevolle aanvulling dus. Onderdeel van de test was ook het nog even laden van enkele sacd’s. Het blijkt dat de C 589 de cd-layers hiervan prima kon vinden en afspelen, dat heb ik wel eens anders meegemaakt. Uiteraard kan de C 589 geen sacd-formaat afspelen.
Conclusie
Met de introductie van de C 589 Compact Disc Player heeft NAD een grote stap gemaakt. Je haalt hiermee veel meer uit je cd-collectie dan met de C 538. Het apparaat is goed afgewerkt, beschikt over een mooi display en de bijzondere mogelijkheid om gebruik te maken van Dynamic Digital Headroom en QRONO d2a digitale filtering. Deze NAD focust alleen maar op het afspelen van cd’s, meer niet. De geluidsweergave is neutraal met een rustig en gedetailleerd stereobeeld, zeker bij inschakeling van DDH. Met een adviesprijs van 1599 euro arriveert de NAD C 589 wel in een prijsklasse die felbevochten is met een breed aanbod van goede cd-spelers. Het is zeker de moeite waard de C 589 mee te nemen in uw eventuele aankooporiëntatie. Qua uiterlijk past de cd-speler perfect bij de Classic serie van NAD, zoals de mooie C 3050 of C 3030 geïntegreerde versterkers.
Reacties (0)