Review: NAD C 3030S – Versterker is een verraderlijk vintage-verschijning

Retrodesign

Ook als je niets hebt met oergeschiedenis van NAD, heeft de C 3030S een aantrekkelijk vintage-uitstraling. De VU-meters, de vele old school-knopjes die je kunt indrukken, de toonregeling, het iets te grote voorpaneel, het ‘geschreven’ New Acoustic Dimension-opschrift… Het ademt echt de jaren zeventig uit. Een mooie match voor een Deens Mid Century design-dressoir dat je ergens in een vintagewinkel oppikte, lijkt me. Het woord ‘retro’ mag je van stal halen, behalve dat onder de motorkap je moderne klasse D-technologie terugvindt én achterop aansluitingen waar ze vijftig jaar geleden nog nooit van hadden gehoord. De C 3030S die we hier testen, heeft bovendien BluOS-streaming aan boord. Spotify? Een half eeuw geleden was de uitvinder ervan nog niet geboren, laat staan dat de dienst bestond. Dit toestel heeft het echter wel, net als AirPlay 2 en Bluetooth.

De C 3030S kost 1.299 euro. Er is ook de C 3030 (zonder ‘S’) voor 999 euro. Op alle vlakken dezelfde versterker, maar dan zonder het streaminggedeelte over het netwerk. Het bezit wel Bluetooth. Bij andere NAD-versterkers kom je dezelfde keuze tegen, en kan je achteraf een module toevoegen met BluOS. De C 3030S is de uitzondering op de regel, hier kan het niet. Je moet dus meteen voor de juiste uitvoering kiezen. Welke te nemen? De C 3030 is de betere keuze als je toch uitsluitend vinyl en cd’s beluistert, of een eigen streamer wil gebruiken. Tv-geluid kan het sowieso afhandelen, een HDMI-ARC-poort is er bij alle twee uitvoeringen. De S-versie is dan weer een zeer complete alles-in-één voor wie vooral muziek uit een streamingbron haalt. En ook: als je een subwoofer wil toevoegen aan het stereoverhaal, dan vind je bij de C 3030S in de BluOS-app meer instellingen om alles te integreren.

Authentieke knopjes

Een blik werpen op het voorpaneel van de C3030S volstaat om je Back tot the Future-gewijs naar eind jaren zeventig, begin jaren tachtig te voeren. Het is doordacht getekend, waardoor je niet de indruk hebt dat vorm boven functie staat. Tegenwoordig verander je de ingang meestal met een draaiknop, hier zijn het drukknoppen die je wat harder op mag duwen. Een per ingang, helder is het wel. De aan/uit-knop is trouwens ook zo’n kloeke schakelaar.

Volume regelen doe je via een grote draaiknop die ook roteert als je de remote gebruikt. Er net onder is er een rij ledjes die stelselmatig oplichten als je de versterker luider zet. Slim, want op afstand lees je dit makkelijk af.

Bluetooth is er altijd bij

Dat dit echt geen remake is van een vintagedesign, merk je snel als je de C 3030S omdraait. Qua ingangen krijg je precies wat je meestal nodig hebt: een HDMI-eARC, een gewone line-in, een aansluiting voor een platenspeler en een optische input. Er zijn zeker rivalen met meer inputs, de vraag is of je die nodig hebt. Op alle versies van de C 3030 zit er ook Bluetooth als basale streamingoptie. Hoewel ‘basaal’ hier niet helemaal op z’n plaats is. Er is ondersteuning voor betere aptX codecs, incluis aptX HD, waardoor je via het ‘minderwaardige’ Bluetooth toch een degelijke kwaliteit kunt halen. Zoals gezegd kan dat ook met de BluOS-loze C 3030, op de S-editie zit het natuurlijk ook. Wat deze versterker echter niet meekreeg is de zendmodus voor een Bluetooth-koptelefoon. Dat vind je op de meeste andere BluOS-apparaten, hier is het wellicht afwezig omdat er intern niet met een volledige BluOS-module wordt gewerkt.

Multiroom is er ook

BluOS vormt het kloppende streaminghart van de C 3030S. Dit platform mag ik gerust een oude bekende noemen, het is immers al jaren present in talloze NAD-apparaten maar bij andere merken. Bluesound bijvoorbeeld, maar ook in toestellen van DALI (zoals de nieuwe VEGA), Monitor Audio, Roksan en anderen. Wat interessant is, want BluOS is zo bedacht dat je die toestellen van verschillende merken allemaal kunt bedienen vanuit de BluOS-app. Een stap verder is dat je ze ook kunt koppelen. Je kunt zo pakweg een playlists tegelijkertijd afspelen op de C 3030S in de woonkamer en op een paar draadloze Bluesound-speakers in de eetkamer. Dat delen kan met streaming muziek, maar ook met audio dat via een ingang binnenkomt. Een plaat die je in een kamer afspeelt, kun je blijven beluisteren als je even een drankje in de keuken gaat halen.

Veel manieren om muziek te spelen

In de BluOS-app vind je allerlei streamingopties: een aantal diensten, internetradio en de mogelijkheid om eigen bestanden af te spelen. Daarnaast kun je ook gewoon het toestel bedienen, zoals overschakelen naar de phono-ingang of het volume regelen. De app functioneert dus als volledig remote, een fysieke afstandsbediening krijg je er echter ook bij.  Deze compacte BC1-remote is afgewerkt met geborsteld metaal, stukken mooier dan de oude lompe NAD-kastjes.

Als je liever anders streamt, kun je met de Connect-opties van Qobuz, Spotify en Tidal de versterker in de apps van die diensten bedienen. Dat werkt prima, net als AirPlay 2. Terwijl we de NAD testen, verscheen het in Roon als ‘niet-gecertificeerd’. Aangezien het merk sterk inzet op Roon Ready-compatibiliteit, zal dit vermoedelijk wel gauw in orde komen.

BluOS is een heel matuur platform dat in mijn ervaring soepel en stabiel werkt. De goede ondersteuning voor veel formaten en hi-res maakt het interessant voor wie een grote eigen muziekcollectie op een NAS parkeerde. Het indexeren van een grote collectie met 30.000 tracks duurde even, maar dat is niet zo vreemd. Bovendien doe je dit maar één keer. Ook de zoekfunctie in BluOS werkt goed, alleen kun je niet simultaan zoeken over alle bronnen heen (bijvoorbeeld Tidal en je eigen bibliotheek). Presets zijn sinds een recente update een nog sterkere troef van BluOS geworden. Je kunt tot veertig presets aanmaken, bijvoorbeeld gelinkt aan een bepaald radiostation. Playlists of een bepaalde ingang (zoals de platenspeler) kan ook. Nieuw is dat je ook een vast startvolume kunt kiezen voor een preset. Als je dus ’s ochtends preset 1 kiest om snel naar het nieuws op Radio 1 te luisteren, knalt het niet uit de speakers op het volumeniveau van het feestje de avond ervoor. Bij de C 3030S kun je de presets selecteren via de app. Op de remote staan ook numerieke toetsen, maar die activeren geen presets – het is onduidelijk of dit een bug is of gewoon niet voorzien [navraag bij NAD leert dat dit wél zou moeten werken, mogelijk ligt dit aan de softwareversie die onze vroege testsample draait, nvdr]

Klasse D onder de motorkap

Omdat NAD versterkers op heel verschillende prijspunten bouwt, past het niet in elk apparaat dezelfde technologie toe. De Canadese firma houdt het wel altijd op een paar technieken, met tegenwoordig een voorliefde voor klasse D. De C 3030S wordt zo aangedreven door een HybridDigital UcD-eindtrap, ontworpen door het Nederlandse Hypex. NAD gebruikt het wel vaker in z’n Classic-lijn. Het is een goede techniek die niet beïnvloed wordt door de technische eigenschappen van een speaker. Je kunt rekenen op 50 watt per kanaal, ongeacht of de aangesloten luidspreker nominaal 4 of 8 ohm is. Ook speakers met hevige impedantieverlopen klinken niet opeens anders (wat bijvoorbeeld wél een ding is bij goedkope klasse D-chipoplossingen).

Officieel publiceert NAD niet welke DAC er in de C 3030S, maar in een presentatie kregen we te horen dat het de PCM5242 is. Dit is geen toestel waar je zaken als filters kunt aanpassen, de DA-convertor doet gewoon z’n ding. Wat overigens prima is.

Warme, levendige klank

Grappig detail: als de C 3030S uit staat en je begint te streamen, dan komt het toestel uit de slaapstand. Die paar seconden die daarvoor nodig zijn, signaleert het door de VU-meterverlichting felrood te laten branden. Het lijkt wel alsof de versterker boos naar je loert omdat je het wakker schudt.

Lekker bombastisch, je luistersessie aanvangen met het iconische Mars, the Bringer of War, de opening van ‘The Planets’ van Holst. De versie van de sir Andrian Boult en het London Philharmonic Orchestra via Qobuz Connect doet er nog een schepje bovenop qua spektakelwaarde. De C 3030S heeft er geen problemen mee, ook niet met de grote dynamische pieken tegen het einde van het dreigende stuk – fans van John Williams’ werk voor Star Wars zullen vast merken dat de filmcomponist bij Holst het zout haalde. De weergave van de C 3030S is krachtig en direct, en dat paste perfect bij dit werk. Het Venus-deel dat volgt is heel wat romantischer van aard, met zachte strijkers en blazers. De delicatere details die nu de toon zetten komen ook geslaagd naar voren, het is niet enkel brute kracht dat de NAD kan leveren. Wat verfijning staat zeker eveneens op het menu, al is de aanpak hier eerder warmer dan pakweg bij de heldere Onkyo Y-50 die we op hetzelfde moment in de testruimte op bezoek hadden. Wel indrukwekkend is de weergave heel compleet overkwam, terwijl deze werken beluisterd werden via de Perlisten S4b’s, speakers die vele malen hoger gepositioneerd zijn dan de C 3030S.

Om het toch wat realistischer te maken, schakelde ik over naar een paar SONIK 5’s van DALI. De combinatie van NAD en DALI is een die je wel vaker tegenkomt, het is een goede match. Ook hier, met het mooie en lichtjes venijnige The Cure van Olivia Rodrigo. De stillere passages met enkel vocals en akoestische gitaar zijn mooi in balans, de overschakeling naar het heftigere refrein neemt de C 3030S probleemloos. Zorgen dat uit die slankere SONIK 5’s volle bastonen komen lukt de versterking wel. Terwijl dit speelde, rolde er vanuit het gezin een tip binnen dat er op YouTube een beste goede opname staat van een duet met Robert Smith van The Cure en Rodrigo van Friday I’m In Love. Dat afspelen via de NAD had via de tv gekunnen, maar in de plaats opteerde ik om het streamen over AirPlay vanaf een Macbook Air. Even snel overschakelen van Qobuz Connect naar die streamingtechniek ging gewoon heel vlot, op dat vlak zit BluOS heel goed in elkaar.

In BluOS mis ik bepaalde opties qua HDMI en integratie, maar als ik de C 3030S aansluit op de Sony XR-65A95K in de testruimte verloopt de communicatie tussen versterker en tv vlekkeloos. Je moet wel het tv-geluid naar PCM stereo zetten, maar automatisch naar tv-audio overschakelen als je de televisie inschakelt en het volume regelen via de tv-remote werkt perfect.

NAD vertelt niet echt veel over het gedeelte phono-versterking in de C 3030S, wat anders wel interessant was geweest. Dat stukje elektronica moet immers gescheiden blijven van de hoofdversterker, aangezien het delicate signalen moet verwerken. In een kleiner apparaat is dat net iets moeilijker. Sting’s ‘The Bridge’ die op een Technics SL-1200GR2 met Nagaoka MP-700-element werd afgespeeld gaf echter de indruk dat de ingenieurs van NAD hier hun best hebben gedaan. Met een betere losse phonoversterker zoals de Primare R15 of Musical Fidelity M8 Vinyl in de testruimte valt vast meer te halen qua scheiding en openheid, maar voor een geïntegreerde versterker in deze prijsklasse presteert de phono-ingang NAD goed. De kleinere details, zoals het zachte geklap in de achtergrond en de ruimtelijke klanken bij For Her Love, ontbraken niet. Ik vond vooral dat de warme en oh zo herkenbare stem van Sting heel mooi werd gepresenteerd – een nadruk op vocalen is ook wel een talent van DALI-speakers.

Conclusie

Laat je niet misleiden door het retro-uiterlijk. Op veel vlakken is dit een rasechte NAD-versterker die beschikt over hetzelfde uitgebreide functiepalet als grote broers met een modern design. Het ziet er helemaal anders uit, maar qua functionaliteit en zelfs versterking is de kloof tussen deze C 3030S en pakweg de C 700 niet zo immens. Dat is geen klacht, want zeker in de S-editie is dit een compleet toestel dat alles biedt dat je kunt nodig hebben. Heb je geen oor naar de nochtans steengoede BluOS-streamingopties of is sub-integratie niet zo belangrijk, dan is de goedkopere C 3030 een slimme keuze. Je krijgt dan een krachtige geïntegreerde versterker met een zeer degelijke phono-ingang en een HDMI-poort om tv-geluid af te handelen.