Combineer een hoogwaardige Nikon fullframe systeemcamera met cine RED videofunctionaliteit en je krijgt een 4-6K topper die zijn weerga in deze prijsklasse niet kent. Die 6K is echt RAW, de AF AI slim met indrukwekkende snelheid en precisie, een dynamisch bereik van ruim 15 stops en geavanceerde floating bit audio. Doe daar nog eens bij: heel geschikt voor POV-shots, de zwaardere drones, gimbals en 7,5 stops beeldstabilisatie. Om je videovingers voor € 2.349,- bij af te likken?
De nieuwe Nikon ZR fullframe systeemcamera neemt het op tegen naaste geduchte concurrenten zoals de Sony FX3 een ook wel de FX2. Al deze videofilmende systeemcamera’s bieden cinematografische kwaliteit en hoogwaardige AF. Aanvullend diverse uitgekiende videoformats, een breed dynamische bereik en een hele reeks hoogwaardige objectieven. Nikon gooit daarbij echter nog sublieme 6K in RAW en professioneel videofunctionaliteit van RED in de strijd. En dat valt voor de prijs van body met filmisch zoomobjectief net nog geen € 3.000,- zeker niet te versmaden. In de pers en reviews heeft men het bij de Nikon ZR al over een ‘baby RED”-cinemacamera’. Daar wilden wij als Digital Movie-redactie natuurlijk graag kennis mee maken.
Specificaties in het kort
In de basis is de Nikon ZR een met RED-technologie doorontwikkelde Z6III die met name gericht is op de video/cinematograaf. De sensor is een CMOS fullframe 24,5 megapixel semi-stacked type. Hetzelfde type als bij de Z6III. Niet de hoogste resolutie, doch wel geoptimaliseerd voor video en cine. Flink lichtsterk en weinig rolling shutter of andere onhebbelijkheden. De beeldprocessor is een EXPEED 7. Deze levert hoge en snelle prestaties.
Bij video springen er uit 6K/60p; 5.4K/60fps; 4K/120fps; Full HD/240fps. Desgewenst ook 6K RAW op 12 bit R3D NE. En verder alle voordelen van de fameuze RED video-engine. Hiermee kan je als filmmaker de ISO, witbalans en kleur achteraf nauwkeurig aanpassen met een naadloze en soepele integratie bij RED-producties. De beeldstabilisatie haalt 7,5 stops en het dynamisch bereik 15+. Er is directe integratie met RED-dormat en Frame.io. De workflow valt zeker professioneel te noemen.
Het ZR 4-inch touchscreen is kantel- en roteerbaar (vari-angle) met een helderheid van 1.000 nits. Presteert prima, ook onder veel licht. Wat jammer is dat dit touchscreen tegen aangesloten kabeltjes kan aanlopen. Pas daarom passende kabelgeleiders toe. De opslag gebeurt op CFexpress Type B en microSD-kaarten. Daarnaast HDMI-output voor monitoring en externe opnamen. Helaas moet je de camera wel van het statief halen om de geheugenkaarten te kunnen verwisselen. Een gemis vinden wij het ontbreken van een elektronische kleurenzoeker (EVF). En pro is verder het ruime aanbod van Z-mount objectieven met zelfs een speciale 28-135 PZ topvideolens.
De body
De Nikon ZR is van een lekker compact weer en stofbestendig ontwerp. Het gewicht is 630 gram en de afmetingen zijn 133 x 81 x 49 mm. De camera is fluisterstil en geschikt voor langere opnames zonder belemmerend warm te lopen. De body ziet er net zo uit als menig andere compact. Het verwisselbare objectief links aan de voorzijde en rechts een bescheiden handgreep. Je kunt deze handgreep nog verder vergroten met de SmalRig L-grip. Links van het objectief zit de ontkoppelknop en linksonder nog een extra recordknop. En rechtsboven een geribbeld instelwieltje van voldoende afmetingen. Om de body nog meer hanteerbaar te maken en extra accessoires te koppelen is er een SmalRig-kooi leverbaar. Voor de cineast wel een aanrader. Voor de licht en reizende videograaf echter geen must.
Het touchscreen neemt bij de Nikon ZR een groot deel van de achterzijde in beslag. Dit scherm ondersteunt het DCI-P3-kleurengamma en heeft een royaal 16:10-beeldformaat. Als filmer kan je de kleuren nauwkeurig controleren tijdens het bekijken van de beelden op volledig breedbeeldformaat (16:9). Met 3.070.000 beeldpunten en DCI-P3-kleurengamma plus 1000 cd/m2 helderheid een prima display voor deze prijsklasse.
Bovenop de body vindt de gebruiker een schakelaar voor video of foto, een slimme hotshoe, een rood omrande opname/recordknop, aan/uit-knop en drie toetsen voor respectievelijk Disp. Mode en +/-. (Ook programmeerbaar). Verder nog te noemen een handig joystickje en de zoomtuimelschakelaar. De beschikbare poorten zijn USB-C 3.2, 3,5 mm minijack en HDMI micro (jammer). De accu is een EN-EL15c goed voor 100 minuten video en 390 foto’s.
Sommige Nikon stijlliefhebbers zullen wellicht gechoqueerd zijn door het ‘baksteenachtig’ ontwerp.
Autofocus en IBIS
Bij de Nikon ZR gaat het bij de AutoF om Hybrid phase-detection/contrast AF met AF assist, -10 tot +19 EV detection range, 253 AF points (video), 299 AF points (photo). De prestaties behoren qua snelheid en accuratesse tot de top in dit marktsegment. Alleen Sony doet het op een aantal modellen nog net een tikje beter. Gezichts- en objectherkenning plus slimme tracking zijn aanwezig.
De interne 7,5 stop beeldstabilisatie werkt uitstekend om camera-onrust en schokken bij het bewegen van het toestel te elimineren. De standaardmodus kan het snel pannen en actieshots echter tegenwerken. Kies daarom voor de stand Sport.
Videoprestaties
Veeleisende puristen zullen aanvoeren dat de ZR geen open gate en 8K aan boord heeft. Ons antwoord daarop is waar de gebruiker deze specificaties dan in de praktijk wel voor nodig heeft? Bij de beoogde doelgroep komt dat zelden voor. Die krijgen op 4-6K een verrassende cinematografische topkwaliteit voor een heel aantrekkelijke prijs in handen.
De Nikon ZR beschikt over Dual Base ISO (800/6400). Ideaal voor de meest uiteenlopende lichtsituaties. De opgenomen scenes zijn in hoge mate contrastrijk en gedetailleerd. De REDWideGamutRGB en Log3G10 zorgen voor betrouwbare kleurweergave. Zoals bekend maakt de Red Color Science de droom van vele videografen waar. En dat valt bij onze proefopnamen zeker te zien!
De belichtingsruimte (8 stops) blijkt in de praktijk wat beperkt, doch is meer dan voldoende voor dit marktsegment. Een prima gebruiksmodus om mee te starten is Filmisch. Die stelt de sluitertijd in op 180° en de beeldsnelheid op 24 bps: Pas vervolgens de RED-kleurvoorinstellingen toe om de toon van de beelden op de eigen smaak af te stemmen. De RED Picture Controls voorzien in negen eigen recepten voor beeldbewerking. En verder zijn er nog drie andere aardige creatieve standen: Slow motion, Portret en Sterrenhemel.
Bij de bestanden onder andere keuze uit h.264, h.265, ProRes HQ enProRes tot maximaal 12 bits. Opnemen in RAW- of Log-formaat? Dan gebruik je N-RAW of de nieuwe R3D (NE). Je kunt tot tien 3D-LUT’s laden, waaronder 65-punts LUT’s, om ze op de ZR-monitor te bekijken. De videofilmer ziet het effect van belichting of lichtkeuzes op de kleuren die hij of zij wil gebruiken, terwijl het beeldmateriaal zelf helder blijft voor maximale flexibiliteit bij de nabewerking. De video/cinematograaf kan hierbij opnemen in 6K en DCI 4K tot 60p, en UHD 4K tot 120p. De R3D NE-shots ontwikkel je met behulp van RED Cine X Pro, met name de helderheid en kleur, voor export naar NLE.
De ZR heeft op basis van RED-technologie een andere benadering van beeldversterking. Deze gain koppelt aan één van de dual base ISO-instellingen, low ISO 800 of high ISO 6400. Dit komt overeen met de Cine Exposure Index (EI) van Sony. Beiden bieden de mogelijkheid om bij de postproduction de lightness (ISO) achteraf te veranderen. Bij gebruik van N-RAW kan je met variabele ISO-waarden opnemen doch dit achteraf niet meer veranderen. Verder is er ook Apple ProRes RAW aan boord.
Behalve horizontaal wordt ook verticale video ondersteund. Het beeldscherm draait dan automatisch mee. Welkom zijn de overlays focuspeaking, histogrammen en zebra’s. De uitvoer is in de standaard beeldverhouding van 16:9 die door de bioscoopindustrie wordt gebruikt. De sensor heeft echter een native resolutie van 3:2, waardoor pixels aan de boven- en onderkant van het scherm verloren gaan. Professioneel is de aanwezige mogelijkheid shutter angle (sluiterhoek). Die koppelt automatisch de framerate aan de juiste belichtingstijd. Geen omkijken naar als je wisselt tussen 60, 50, 30, 25 of 24P. Ondanks het ontbreken van actieve koeling valt de warmteontwikkeling behoorlijk mee. Je kunt lekker lang doorfilmen.
Audio
Opvallend is de hoge audiokwaliteit bij een systeemcamera in deze prijsklasse. 32 bit floating registratiebereik en al een relatief goede kwaliteit met de ingebouwde microfoons. Maar met een hoogwaardige externe stereomicrofoon speelt de Nikon ZR de sterren van de hemel. Het grote voordeel van 32 bit floating processing is dat je een brede range aan geluidswaarden kunt opnemen. Zowel hard, zacht als daar tussenin. Veelal gecombineerd met dual gain amplifiers voor een correcte versterking over het gehele volumebereik. In de praktijk prima geluid. De Nikon ZR kan 32 bit floating ook best goed toepassen met de interne microfoons (OZO directional technology van Nokia) en daarnaast via de 3.5 mm jack aangesloten mics.
Er zijn drie ingebouwde MEMS-microfoons. Zoals gezegd geschikt voor normaal reportage of vloggebruik kan je met de ZR geluid opnemen zonder een externe microfoon. Er zijn meerdere opnamepatronen om uit te kiezen: Omnidirectioneel, binauraal 3D (je zit midden in het geluid), super-directioneel en uni-directioneel en standaard. Het dynamische bereik is dermate groot dat de video/cinematograaf tijdens het filmen niet voortdurend zelf de niveaus behoeft te controleren. Je kunt ze achteraf aanpassen zonder dat er clipping optreedt. Handig bij reportages en run and gun. Een aansluiting voor een hoofdtelefoon ontbreekt uiteraard niet. Voor XLR was er geen ruimte. Daarvoor is er een adapter nodig. Dat gaat via de hotshoe. Als shotgunmicrofoon raden wij de slimme Nikon ME-D10 aan.
Fotograferen
Hoewel de Nikon ZR in de eerste instantie bedoeld is voor cinematografische video-opnamen schiet deze fullframe systeemcamera tevens foto’s waar niets mis mee is. Vergeet niet dat de ZR gebaseerd is op de Z6III. De camera bezit naast excellente video gewoon ook over uitstekende fotografische mogelijkheden. Zie onze eerdere test in Digital Movie.
Verschillend zijn geen zoeker en een wat andere ergonomie. De elektronische sluiter werkt in de praktijk net zo goed als een mechanische. Bij de burstopslag 20 fps RAW of120 fps JPEG.
Praktijk en conclusie
De Nikon ZR ligt redelijk goed in de hand en valt behoorlijk ergonomisch te bedienen. De beeldkwaliteit en geluid staan op hoog niveau voor deze cameraklasse. Bij de hoge snelheden 4K is er sprake van lichte (DX) cropping. Daar valt echter best mee te leven. De 6K op lagere snelheden is gewoon RED subliem. De RedCineBias Picture Control staat garant voor ware in-camera cinekwaliteit. Voor de postproduction zijn de log- en RAW-bestanden aantrekkelijk. Het geluid mag er met 32 bit floating processing wezen. Zelfs alleen opgenomen met interne mics.
Een beperking blijft het ontbreken van een EVF. Het touch-screen werkt heel goed doch bij veel licht raden wij een schermkap tegen storend invallend licht aan. Aan de andere kant is dit scherm een van de grootste touchscreens op de markt. Comfortabel bij het uitkaderen van het beeld een het lezen/selecteren van de menufuncties. Bij de montage vragen de RAW-formaten, vooral die van RED, een stevige NLE-computer. Anders wordt het wachten. Uiteraard kan je in het algemeen gewoon goed met de wat lagere CODECs volstaan. De menu’s en het touchscreen zijn voldoende logisch en toegankelijk om deze camera gemakkelijk te kunnen bedienen. Er is geen optie voor een back-up-opname naast de gewone videoshots. Bij de optiek staat het gehele Z-assortiment ter beschikking. Een pro-aanrader is de Nikor 28-135 PZ cinezoom.
Samenvattend is de Nikon ZR een topcamera voor video en cine in dit prijssegement. De integratie van RED-techniek werpt duidelijk zijn vruchten af! Nikon zelf spreekt van “born cinema”. Het prijskaartje is ronduit lokkend.
Reacties (0)