Review: FUJIFILM X-E5 hybride meetzoekercamera – De verfijnde klassieker

Wij waren als Digital Movie redactie al content met de retrolook, veelzijdige en kwalitatief hoogwaardige FUJIFILM X100VI. En met ons ook vele anderen gezien de verkoopresultaten en enthousiaste reacties op socialmedia. Er bleef echter nog één grote wens over, een verwisselbaar objectief om de foto/videografische mogelijkheden nog verder te vergroten. Deze wordt vervuld met de komst van de FUJIFILM X-E5 die de ‘look and feel’ van de X100VI heeft, plus een X Mount voor de rijke reeks aan FUJIFILM en vreemdmerk objectieven. Maar de X-E5 is toch de opvolger van de X-E4 en dat oudere model kan toch bij lange na niet tippen aan de X100VI? Echter nu wel door de belangrijke upgrades die FUJIFILM bij de X-E5 heeft toegepast. Een aantal zijn tevens afkomstig van de X-T50.

Uiteraard beloop je met verwisselbare objectieven altijd de kans dat de camera minder compact wordt. Dat ligt aan de lenskeuze. Bijvoorbeeld is de aan ons meegeleverde FUJINON asferische XF23mm F2.8 R WR ook lekker compact en geeft FUJIFILM-waardige optische prestaties.

De body

De FUJIFILM X-E5 is net als zijn andere stamgenoten een lekker retro ontwerp zowel wat de zoeker, bediening met instelwieltjes als de klassieke rangefinder vormgeving betreft. Een wat grotere compact met de afmetingen 125 x 73 x 39 mm. Het camerahuis is niet weer- en spatbestendig. Ons reviewexemplaar is stemmig uitgevoerd in zilver, de boven- en voorzijde, bodemplaat en objectief met zwart kunstleer om de vier zijden. De robuuste metalen bouw maakt de body niet echt licht, 445 gram, doch wel behoorlijk degelijk. Je houdt echt een gedegen brok techniek in de hand. De handgreep rechtsvoor is bescheiden maar biedt wel afdoende grip. Deze FUJIFILM X-E5 is ontworpen voor flexibele analoge bediening en veel controle over de opnameprocessen. De bovenzijde is echt FUJIFILM retro foto-DNA. Er is een interne elektronische zoom van 1,4 – 2 keer aan boord. De sensorreiniging gaat ultrasoon. De connectoren voor USB-C, Mini-HDMI en microfoon zitten achter een klepje links. Voor een hoofdtelefoon wordt een verloopje van USB-C naar minijack meegeleverd. In de bodemplaat zit het klepje voor de accu en UHS-II geheugenkaart en uiteraard een normale statiefaansluiting. Een ingebouwde e-flitser en ND-filter(s) ontbreken. Het monteren van de meegeleverde schouderriem is even prutsen, maar staat wel heel stijlvol.
N.B.: De FUJIFILM X-E5 is ook geheel in het zwart verkrijgbaar.

© Mel Zagers

Bediening

Boven op de geborstelde aluminium bovenplaat is een comfortabel groot analoog instelwieltje voor de gebruikersmodi A, P, B en T plus de sluitertijden van 1 t/m 1/4000 seconde. Met een klein draaiwieltje links van de accessoireschoen bedien je de filmsimulaties en drie zelf instelbare filmrecepten (FS1 t/m 3) voor onder andere korrel, kleurverzadiging, hoge lichten en schaduwen. Daarmee beheert de fotograaf diens eigen stijl. De constructie is anders dan bij een wieltje met opschriften. Je bekijkt de instellingen via een klein rond venstertje bovenop en draait aan een klein wieltje daarachter. Dat is minder overzichtelijk dan een groter wieltje met opschriften. Niettemin werkt het in de praktijk naar tevredenheid.

De ontspanknop is gecombineerd met aan/uit en schroefdraad voor een draadontspanner of ander passend accessoire. Verder bovenop nog een functieknop. Aan de voorzijde rechts zit een interessant hendeltje met een knop in het midden. Er zijn vijf functies aan toe te wijzen. Bijvoorbeeld beeldkader en zoom. Aan de linkerzijde de keuzeschakelaar voor de scherpstellingmodus single, continu of handmatig. De draaiwieltjes zijn dubbel inklikbaar.

De achterzijde wordt grotendeels in beslag genomen door het grote 3 inch touchscreen. Links daarboven de ronde zoeker. Deze toont relatief veel beeldinformatie. De oogscherpte stel je in met een nogal priegelig draaiknopje. Daartegenover staat dat je dit dioptrieknopje niet snel per ongeluk verstelt. Boven het viewerscherm vind je de kleine toetsen voor Drive & Delete, Play, AEL/AFL en rechts nog een instelwieltje. Rechts van het zoekerscherm zitten nog het joystickje de Menu & OK-knop, en de Display & Backknop. De Quicktoets zit een beetje verborgen rechtsboven.

Daarnaast natuurlijk de menu’s. Die bedien je via de menuknop, het joystickje en/of een draaiwieltje. Dit vooral in de tweede instantie omdat de analoge retrogebruiker voornamelijk de genoemde instelwieltje en toetsen zal benutten. In de bodemplaat zit nog een druktoetsje. Nee, niet om analoog terug te spoelen maar om draadloos Bluetooth te activeren.

Beeldsensor en -processor

Een grote stap voorwaarts ten opzichte van de E-X4 is de 40,2 MP CMOS 5 HR sensor. Een indrukwekkend staaltje van hoogwaardige sensortechniek voor foto maar ook video in een compactcamera. Zeer fraaie natuurlijk gekleurde, contrastrijke, gedetailleerde en heldere beelden met een hoge scherpte voor APS-C. Deze beeldsensor word geflankeerd door de X-Processor 5 die het rekenwerk bij de beeldvorming en slimme snelle AF voor zijn rekening neemt. Deze combinatie presteert het best bij ISO 125. Maar ook bij andere gevoeligheden staat de X-E5 zijn mannetje.

AF en beeldstabilisatie

De AutoFocus is verder doorgeëvolueerd naar een uitstekende accuratesse, snelheid en objectherkenning met behulp van AI. De FUJIFILM X-E5 detecteert middels deep learning automatisch mensen, dieren, vogels, insecten, voertuigen, vliegtuigen, motoren en zelfs drones. In de praktijk doet de AF dat behoorlijk goed. Het voorspellings-algoritme heeft het meestal bij het juiste AF-eind. Er zijn natuurlijk nog betere AF-technieken in omloop maar die zal de gebruiker van dit type rangefinder meestal niet nodig hebben. De zone AF valt naar de eigen hand te zetten.

De beeldstabilisatie is geheel nieuw op deze FUJIFILM-lijn. De voorgangers waren daarbij afhankelijk van het objectief. De X-E5 heeft nu zelf interne IBIS 5-assig en goed voor maximaal 7 stops in het midden en 6 stops aan de randen. Zoals wij van andere FUJIFILM-modellen gewend zijn, werkt deze IBIS snel en efficiënt. Je kunt er gewoon op lange sluitertijden zoals 1/8 of 1/5 seconde fotograferen. Desgewenst staan er in de filmmodus nog extra digitale beeldstabilisatie en IS Modus Boost ter beschikking.

© Mitch Lally

Zoeker en viewerscherm

De zoeker is niet optisch maar elektronisch. In de praktijk had de resolutie wat hoger gemogen doch het valt allemaal goed scherp te zien. Ook is alle benodigde beeld- en instelformatie prima zichtbaar. De helderheid stemt tot tevredenheid. Het gaat om een 0.39inch 0,62 keer OLED zoeker met 2,36 miljoen dots. Brildragers zullen wat moeite hebben om het gehele beeld te overzien. Een oogschelp ontbreekt. Het 3 inch viewerscherm heeft minder dots dan de X100VI, T50 en X-E4. Meer dan 1.04 miljoen dots zit er niet in. Niettemin is dit scherm voldoende helder, contrastrijk, kleurecht en scherp voor de boogde gebruikersgroep.

Wij hebben het gevoel dat er op de zoeker en het viewerscherm enigszins bezuinigd is een camera als de FUJIFILM X-E5 verdient toch wek wat meer. Maar ja dan stijgt het prijskaartje verder. Vermeldenswaard is de POV. Hiermee kan je om het uitgekaderde beeld heen kijken om niets per ongeluk te missen in de compositie.

Fotografie

De FUJIFILM X-E5 scoort op alle fronten goed als een meetzoekercamera. Oude tijden herleven waarbij digitaal en analoge bediening naadloos met elkaar integreren. De filmsimulaties behoren tot de troefkaarten bij de FUJIFILM-fotografie. Onder het instelwieltje met ronde venstertje staan vast Provia Velvia, Astia, Classic Chrome, Reala ACE en Acros. De andere simulaties staan samen met de verschillende typen Acros onder het menu. Desgewenst kan de fotograaf simulaties toewijzen aan de drie FS-posities. Bijvoorbeeld Sepia, Nostalgisch Negatief en Eterna.

De maximale sluitertijd is 1/4000 seconde. Je kunt deze echter opvoeren met een duimwieltje onder de stand T tot 1/180.000ste seconde. Onder het drive-menu zitten de burstfuncties. Met de mechanische sluiter 8 fps en elektronisch 20 fps. Bij harder dan 13 fps treedt er 1,29 x cropping op naar 24MP. De lichtmeting is TTL 256-zone meting met de keuzes uit Multi, Spot Gemiddeld, Centrum en Gewogen. De beeldkwaliteit staat buiten kijf voor dit type meetzoeker. De ISO waarden gaan tot 128.000 met extended 256.00. De lichtgevoeligheid is behoorlijk en de beeldruis blijft binnen de perken. Kortom een rangefinder die menig fotograaf kwalitatief zal bekoren. Met een volledig opgeladen NP-W126S accu haalt de fotograaf ruim 300 shots. Een aardige optie is het kunnen koppelen aan de instax Link-printers.

© Nima Zadrafi

Video

De specificaties bij video vallen lang niet tegen voor dit type rangefinder. Wij noemen 4K op 24 tot 60P, 6,2K op 30P, en highspeed 1080 op maximaal 240P. Wij kwamen enige cropping tegen bij framerates van 50-60P, 4K HQ en highspeed. Storend is het echter niet. Hetzelfde geldt voor de rolling shutter mits je maar rustig pant en beweegt. Anders is het oppassen geblazen bij de 6,2K en HQ-instellingen. DCI en 4K naar keuze in 16:9 of 17:9.

Opslag in de formaten H.264 op 8-bit en H.265 op 10-bit.  Er is een keuze uit verschillende bitrates met een maximum van 200Mbit/s. Bij de verschillende formaten: .MOV met HEVC/H.265, Lineair PCM (Stereogeluid 24bit/48KHz sampling). En bij MPEG-4 AVC/H.264, Lineair PCM (Stereogeluid 24bit/48KHz sampling). In geval van .MP4 MPEG-4 AVC/H.264, AAC. Het geluid valt met de juiste microfoons best wel goed te noemen. Het topformaat is 6,2K DCI 30P 4:2:2 10 bits.

Van pas komt Movie Optimized Control-instelling. Deze houdt je instellingen voor foto’s en video goed gescheiden. Deze instelling negeert de instellingen voor de sluitertijd, belichtingscompensatie en diafragmaknoppen. Zo kan je gemakkelijk switchen tussen de verschillende modi. Werkt niet met de regelaar voor filmsimulaties. Hoewel bij ons de X-E5 niet echt warm liep bij wat langer videofilmen in november kan dit in de zomer wellicht wel gebeuren. De externe koelventilator (accessoire) past niet op de X-E5. Een beetje ergerlijk blijft dat je video onder het menu van de Driveknop moet activeren. Wij hadden liever een aparte rode analoge recordknop gezien. In de modus video-opname is het beeldkader rood omrand.

Praktijk en conclusie

De FUJIFILM X-E5 beweegt zich in de top van de middenklasse voor digitale retro rangefinders. De resultaten bij foto behoren tot de beste in deze categorie. Wat wil je ook met zo’n topbeeldsensor en -processor. Die vindt je niet gauw in dit marktsegment! De video maakt indruk voor een APS-C rangefinder. Van de analoge bediening moet je natuurlijk houden. Ideaal voor de liefhebbers onder de straatfotografen, vloggers en reportagemakers.

Bij de bediening valt op dat de nieuwe klassieke weergavemodus (een helder zoekerbeeld met belangrijke informatie onderaan het beeld) gecombineerd met dat je de draaiknoppen en de hendel met één hand kan bedienen volle opnamevrijheid biedt. De gebruiker kan zich volledig onderdompelen in het maken van foto’s met de camera voor het oog.

Er valt het nodige gejammer over de stevige prijs te bespeuren. Wil je echt goeds hebben met indrukwekkende prestaties en materialen dan is zulks niet goedkoop. Voor de juiste gebruiker echter elke eurocent waard.

XF23mmF2.8 R WR

De X-E5 heeft geen ingebouwde lens met centraalsluiter zoals bij de X100VI. Wij kregen er de verwisselbare ‘pancake’ XF23mmF2.8 R WR bij. Een lekker plat objectief maar nog niet zo plat als bij de X100VI die bovendien een stop lichtsterker is. Niettemin gaat het om een echte primelens die ongeveer hetzelfde beeldveld heeft als het menselijk oog.

Het optisch ontwerp omvat acht elementen in zes groepen. Daarbij zit een speciale groep scherpstelelementen. Er is er minimale beweging nodig om scherp te stellen. Met een diafragma met 11 lamellen produceert het objectief een mooie afgeronde Bokeh voor een vloeiende, weelderige achtergrondonscherpte. Bij macro komen wij op 0,15 keer. De AF loopt snel (in een fractie van seconden) en soepel plus geruisloos. Dit aangedreven door een DC-motor. Deze levert consistente autofocusprestaties met prima snelheden. De constructie is stevig een weersbestendig. De instelringen voor scherpstellen en het diafragma zijn wat smalletjes geribbeld en geven een minder comfortabel gevoel. De filterdraad is 39 mm. Een zonnekap wordt meegeleverd. Filters hoor je achter de zonnekap te plaatsen. De scherpte is zeer hoog. Er is vrijwel geen chromatische aberratie en de vignettering op volle opening blijft heel gering. Verder bijna nul vervorming, een uitstekende contrast, fraaie kleuren en weinig reflecties of ghosting met fraaie sterren op F16.

Prijzen & Info

FUJIFILM X-E5 body € 1.549,-
FUJIFILM X-E5 / XF23mmF2.8 R WR Kit € 1.799,-
www.fujifilm-x.com/nl