Review: Marantz AV 30 en AMP 30 – Surround met veel flexibiliteit

Lonken naar verleden en toekomst

Met de Model 30 heeft Marantz enkele jaren geleden een nieuwe designtaal ingevoerd die retro-accenten die verwijzen naar het verleden van het merk aanbrengt, wél met een moderne tekenpen. Ook bij de AV 30 en AMP 30 levert het een luxueus resultaat op. Ja, een AV-combo wordt gauw ergens uit het zicht geparkeerd – filmliefhebbers willen immers graag zich helemaal concentreren op het grote scherm. Maar eigenlijk verdienen deze twee Marantz-apparaten echt wel een zichtbare plek. Beide bezitten een ‘zwevend’ voorpaneel dat niet tot aan de zijkanten loopt. Waar het stopt, zie je een onderliggend paneel met een ruitjespatroon dat fascinerend oogt. Je kunt er niet naast kijken, want er is achter de zijkanten van het zwevend voorpaneel verlichting aangebracht. Centraal is er bij beide toestellen een cirkel, een vette knipoog naar de ronde VU-meters die op de originele Marantz-producten stond. Bij de AV 30 zie je hier een schermpje, bij de AMP 30 is het echter – übercool – een klein VU-metertje. De AV 30 presenteert heel strak, er zijn weinig zichtbare controls. Klap de onderste helft van het voorpaneel naar beneden, en dat verandert. Langs hier kun je de processor volledig bedienen, nuttig als de afstandsbediening op slagschipformaat even kwijt is.

Zoals de meeste Marantz-apparaten worden de AV 30 en AMP 30 gebouwd in de fabriek in het Japanse Shirikawa die toegewijd is aan betere producten. Beide zien er perfect gebouwd uit, stevig en luxueus. Hoewel hun voetafdruk gelijk is, is de AV 30 echt wel een hoog, kloek ding. De AMP 30 lijkt er wel een slimline-receiver bij. Dat kan ook omdat deze 6-kanaalsversterker weinig warmte producerende klasse D-technologie gebruikt, wel aangevuld met de kenmerkende discrete HDAM-modules in de voortrap.

Versterker met extra krachten

De AMP 30 is een zeskanaalversterker, goed voor 200 W per kanaal (8 Ohm), maar wel bij een testsignaal van 1 kHz en twee kanalen belast. In realiteit heb je minder vermogen per kanaal bij full-range content, maar het is ook wel belangrijk te realiseren dat op een gegeven moment alle kanalen zelden samen worden belast. Daarom dat dit cijfer wel waarde heeft, het zegt iets over hoe de versterker een dynamische piek in een of twee kanalen kan verwerken. Het aanleveren van een signaal kan bij de AMP 30 via cinch of XLR. Die laatste is alleen al uit praktische overwegingen dé aanrader.

Over meerkanaalsversterkers valt doorgaans weinig te vertellen. Ze versterken het signaal geleverd door de processor, in dit geval met een klasse D-oplossing waar Marantz z’n discreet opgebouwde HDAM-modules aan heeft toegevoegd. Het merk ziet die als superieur aan chip op-amp-oplossingen. Maar de AMP 30 biedt ook meer. Het is voorzien een bi-amp en een BTL-modus, te selecteren via een kleine schakelaar bij elke paar kanalen. Met de bi-amp modus wordt de input van de oneven cinch/XLR-ingang genomen en verdeeld over twee outputs, zodat je een speaker met vier luidsprekeringangen met twee luidsprekerkabels apart kunt aansturen op het laag en het mid/hoog. In de BTL-modus leg je een brug over twee versterkingsmodules, zodat er dubbel zoveel vermogen beschikbaar is om met één kabel één speaker aan te sturen. Dit is iets dat misschien wil doen bij hoogwaardige L/R-speakers, of als je de cruciale centerspeaker beter wil aansturen.

Instellen als een pro

Net als zustermerk Denon heeft Marantz al jaren een voorsprong als het gaat om de gebruikersvriendelijkheid van hun interface. Ook op de AV 30 verschijnt het vertrouwde stappenplan als je het apparaat wil instellen. Marantz en Denon gaan hier veel verder dan de concurrentie op dit vlak. Het begint al bij de talenkeuze, waar je ook Nederlands in de lijst van ondersteunde talen vindt. De meeste mensen kunnen natuurlijk Engels, maar het is fijn dat je ook gewoon menu’s in de eigen taal kunt doornemen. Na deze elementaire keuze, doorloopt de Marantz de Setup Assistant. Die neemt je stapsgewijs door alle fases van het instelproces, telkens met voldoende uitleg en zelfs graphics om je te tonen welke kabel waar moet ingestoken worden. Als doorgewinterde gebruiker kun je het allemaal gewoon handmatig doen, maar het is positief dat je de optie hebt. Ik heb inmiddels al vele tientallen AV-receivers opgesteld, nog altijd vind ik het gewoon prettig om de Setup Assistant te doorlopen. Al sluit ik alle kabels wel eerst aan, dat vind ik toch praktischer vooraleer het toestel in de rack te schuiven.

Hoogtekanalen mogen niet ontbreken

De AV 30 is klaar voor een reguliere 5.1-opstelling, maar kan zoveel meer aan. In totaal kan het 11 kanalen aansturen en tot vier subwoofers. Bij het configureren van de luidsprekers kom je geavanceerde opties tegen, zoals drie hoogtekanalen vooraan (met een extra Center Height) of zes hoogtekanalen (vooraan, midden en achteraan). Je hebt per paar de optie tussen plafond- of wandspeakers, of Dolby-modellen die via het plafond geluid terug naar je weerkaatsen. Dat is heel handig, want in sommige ruimtes kun je wel vooraan hoog aan de muur speakers plaatsen maar moet je achteraan met Dolby-modellen werken. Niet elke AV-receiver of -processor ondersteunt dergelijke gemengde opstellingen. Toegeven, puristen zullen op zo’n mix van speakers neerkijken, maar in de praktijk kun je niet altijd volgens een ideaalscenario werken.

Over hoogtekanalen gesproken: in deze review combineren we de AV 30 met een enkele AMP 30. Dat is een versterker met zes kanalen, wat dus onvoldoende is om een opstelling met twee of vier – laat staan zes – hoogtekanalen te bouwen. Bij het ontwerpen van je thuisbioscoop moet je hier wel rekening mee houden. Een optie die hifi-liefhebbers fijn zullen vinden is voor de stereokanalen een toegewijde stereoversterker te gebruiken. Ik wou natuurlijk eerst peilen naar de prestaties van een Marantz-only systeem, maar later tijdens het testen opteerde ik om de hoogtekanalen te laten afhandelen door een Primare A35.8 meerkanaaleindtrap. Overkill wellicht, maar zoveel meerkanaalsversterkers heeft een mens nu niet in huis staan. In elk geval heb je die flexibiliteit nu eenmaal met de AV 30, aangezien het 11.4-kanalen kan aansturen. Een duurdere oplossing om een Atmos-opstelling aan te sturen is de AMP 20 van Marantz, die 1.800 euro meer kost dan de AMP 30. Maar dan ben je wel meteen gesteld om twaalf kanalen aan te sturen – het houdt steek.

Meerdere apps

Op papier kan het app-verhaal bij Marantz complex klinken. In de praktijk is het feit dat er meerdere apps bestaan nooit verwarrend. Ze hebben elk hun eigen functie. De eindgebruiker gaat het meest met de HEOS-app aan de slag. Daarin vind je streamingmogelijkheden – sinds kort is Qobuz als dienst toegevoegd – en internetradio, en kun je ook schakelen tussen fysieke ingangen. Na het luisteren naar wat muziek overschakelen naar de Ultra Blu-rayspeler bijvoorbeeld, dat gaat heel vlot. Via de HEOS-app is het ook mogelijk om de geluidsmodus aan te passen, pakweg om te gaan van stereo naar multichannel-stereo. Kortom, met de HEOS-app kun je meestal wel verder tijdens gewoon gebruik. Vanuit de HEOS-app spring je makkelijk via een icoon naar de Marantz AVR-app (en vice-versa), waar je een geavanceerde afstandsbediening en instellingen vindt. Deze app verbindt soms traag, maar is wel heel nuttig. Het handige hier is dat je in een oogopslag ziet welk audio/video-bronsignaal binnenkomt en kun je snel bepaalde zaken aanpassen. Zoals het kanaalniveau van elke speaker of de dialoogverbeteraar. Het tot in de puntjes afregelen van alle settings doe je wellicht enkel de eerste keren. Dat doe je via de tv-interface or door de door installateurs verkozen webinterface, te bereiken via de browser of via de Marantz AVR-app. Deze opties lopen elkaar nooit voor de voeten, je gebruikt gewoon de methode die je verkiest.

De tv-interface op de AV 30 is georganiseerd zoals bij andere Marantz-toestellen. Als long-time Denon AVR-gebruiker vind ik het makkelijk werken. Maar zelfs los van de gewenning valt er toch een compliment te geven vanwege de logische opbouw. Het toont ook scherp genoeg op een heel groot scherm, al is het nog altijd niet native 4K. Sterk vind ik ook dat Marantz/Denon echt oog heeft voor praktische zaken. Dat je de on-screen volumebalk naar boven kunt verplaatsen, dat is echt fijn als je houdt van buitenlandse films met ondertitels.

De kamer speelt (niet) mee

Als het gaat om kamerkalibratie biedt de AV 30 zoals gezegd twee opties: Audyssey en Dirac. Het eerste zit al heel lang op Marantz-receivers en -processors, en werkt eigenlijk best goed. Het focust zich vooral op kamerproblemen op frequentiegebied, een kamermodus aanpakken doet het prima. Het inregelen doe je met de meegeleverde puck-microfoon en door een stappenplan te volgen via de tv-interface. Een aanrader is de MultEQ-app (20 dollar), waarmee je meer mogelijkheden krijgt om metingen aan te passen en ook te bewaren. Wat handig is als je later wil terugkeren naar een eerdere meting.

Dirac is sinds een aantal jaren een optie bij Marantz en Denon. Het kwam er op vraag van installateurs die meer geavanceerde correctiemogelijkheden wilden. En dat biedt Dirac zeker, onder meer door individuele impulsresponsen van drivers aan te pakken. De software is heel knap, al moet je wel extra investeren als je met Dirac aan de slag wil. De AV 30 komt namelijk met geen enkele licentie, ook geen Limited Bandwidth-licentie (correcties tot 500 Hz) die je elders vaak wel krijgt. Je moet dus minstens 259 dollar bijbetalen voor die beperkte licentie, of 349 dollar voor een volledig frequentiebereik-licentie. Deze prijzen zijn bepaald door Dirac, niet Marantz, maar het blijft stevig. Als je ook met Bass Control aan de slag wil (wat een aanrader is bij multi-sub-opstellingen) en ART, dan kun je wel rekenen op bundels die iets goedkoper zijn: 599 tot 799 dollar. Hier kun je geweldige resultaten mee bekomen, maar het is wel een forse extra. Nu moeten we er wel bijzeggen dat geen enkele fabrikant BC of ART meelevert met z’n producten, maar een Limited Bandwidth-licentie was mooi geweest.

Kampioen van de omhulling

Voor deze test moest ik alweer een surroundopstelling opbouwen, na vele maanden een hele reeks stereo-opstellingen te hebben getest. De basis bleven de DALI Rubicon-speakers, maar met een substantiële upgrade naar EPIKORE 3 voor de linkse en rechtse kanalen. De subwoofer van dienst is een ELAC Sub 2050. Aan bronzijde: een Apple TV, Oppo UDP-203 en een PS5. Ik opteerde voor een Dirac-kalibratie.

Mission Impossible: The Final Reckoning wordt niet overal hoog gewaardeerd, maar als laatste deel in deze spectaculaire filmreeks haalt het op beproefde wijze ongelooflijke stunts, exotisch locaties en oerdegelijk acteerwerk boven. Sinds deel 3 is de productie op vlak van muziek en geluidseffecten bovendien steeds beter geworden, wat zelfs op de 5.1-opstelling te merken is. Voor fans van beter geluid is het echt om te likkebaarden, de non-stop spanningsboog wordt sterk ondersteund door het geluid. Met een systeem als dit merk je meteen wat de meerwaarde is van echt surround: je zit in de actie, maar je bent bovendien sneller mee met de mood van een scène. De wat vollere weergave van muziek die we van een Marantz verwachten, is ondanks kamerkalibratie nog altijd present. En dat is wel fijn bij een film zoals deze waar muziek filmgebeurtenissen enorm onderstreept.

De Dolby Atmos-mix bij No Time To Die is uitmuntend. De omhulling die het Marantz-systeem biedt via het 5.1.4-systeem als Bond het nachtleven van Havana betreedt is heel immersief. Net daarvoor was er al een mooi moment dat de meerwaarde van Atmos explicieter duidde, toen 007 met een klein speedbootje Cuba binnenvoer en een watervliegtuig laag boven hem overvloog terwijl muziek met hoorns weerklonk. De plaatsing van dat geluidseffect was perfect, terwijl de muziek niet verdruking. In Havana is er aanvankelijk vooral een heel authentiek ‘stadsgeluid’, met mensen en salsamuziek in de achtergrond. De scènes met Ana “I’ve done three weeks of training” de Armas zijn grappig én spannend, en de soundmix zorgt daar ook voor. De stemmen via de oortjes die hoger in de kamer klinken bijvoorbeeld, komen los van de omringde clubsound waardoor je mooi die twee niveaus in de actie hebt. Daarna breekt er een immens vuurgevecht uit, ook hier scoort de Marantz-set met het discreet én correct plaatsen van geluidseffecten in de ruimte. Waar het merk altijd heel goed in slaagt, is zorgen dat het totale plaatje standhoudt. SFX zit overal in de ruimte, maar er is vooral ook één omhullende ervaring. Als er te veel de nadruk wordt gelegd op fel detail, beginnen geluidseffecten een eigen leven te leiden en af te leiden. Hier niet, de Marantz-set houdt het coherent. Ook bij fragmenten uit Pluribus en Slow Horses levert de AV 30 en AMP 30 iets heel geslaagd. Dit zijn mooie voorbeelden van series die sterk op dialogen inzetten en muziek effectief uitspelen, niet pure actievoer. De goed werkende dialoogversterking die Marantz biedt, had ik echter niet nodig – de Rubicon Vokal is een grote centerspeaker die puik stemmen aanlevert. Klein, fijn momentje: het sfeervolle intronummer van Slow Horses gekeeld door Mick Jagger, heel mooi gepresenteerd door de Marantz.

De muzikale talenten van de AV 30 en AMP 30 zijn een sterk argument om voor dit systeem te kiezen. Hoewel er vast nog meer kan qua versterking – iets dat je misschien merkt als je in pure stereomodus luistert, afhankelijk van de speakers – is dit al een prestatie op een hoog niveau. En helemaal als je kiest voor een knappe Atmos-mix zoals je vindt op het John Williams in Tokyo-album, via Apple Music. Deze mix probeert eerder de ervaring van luisteren vanuit een stoel in de Suntory Hall na te bootsen, dus je wordt niet helemaal omhuld. Het is eerder een realistische Hedwig’s Theme dat ik te horen krijgt, met instrumenten van het orkest verspreid over een brede soundstage. Heerlijk diep wel, net zoals je meemaakt als een orkest voor je opgesteld staat. De celesta, de geplukte vioolsnaren, de vele hoorns, elk was heel authentiek en discreet geplaatst. Mooi gedaan!

Conclusie

De AV 30 is een AV-processor met precies de mogelijkheden die je nodig hebt als je een betere thuisbioscoop wil bouwen. Met zijn 11.4-processing is het toekomstgericht, zodat je ook een uitgebreide opstelling kunt neerzetten. Dirac is een optioneel luik, maar de ondersteuning voor Bass Control en ART naast de gewoonlijke Dirac Live Control is een echte troef als je streeft naar de beste afregeling. Er hangt wel een meerprijs aan. Op vlak van streaming en app-bediening scoort de AV 30 toppunten, met een extra trofee voor de gebruiksvriendelijkheid. Marantz slaagt er hier in een heel flexibel apparaat zo te positioneren dat gewone gebruikers er mee aan de slag kunnen, terwijl pro’s alle instellingen vinden die ze nodig hebben. Knap! De AMP 30 is behoorlijk krachtig, al ga je in een betere thuisbioscoop snel twee stuks nodig hebben of een andere combinatie moeten maken. Dan is de AMP 20 misschien een logischere keuze. De AV 30 is in bijzonder een apparaat dat heel veel biedt om dit prijspunt, goed voor een bijna perfecte score van 9,5. De capabele AMP 30 (score 8) heeft zeker ook z’n kwaliteiten, maar in vele scenario’s gaat het logischer zijn om voor z’n grotere broers te kiezen.