Waarom zijn er nog steeds zwarte balken zichtbaar op een 16:9 TV?

25 januari 2013 2 Minuten 14 Reacties
21-9-op-16-9-TV

Het klinkt misschien als een wat simpele vraag maar toch is het een vraag die we de laatste tijd meerdere malen gesteld kregen. Vandaar dat ik in dit artikel kort uit wil leggen waarom je op een TV met een 16:9 beeldverhouding nog steeds zwarte balken tegen kunt komen.

Nagenoeg alle TV’s die je tegenwoordig in de winkel kunt kopen hebben een 16:9 beeldformaat. Dit houdt in dat de verhouding van het beeld 16 bij 9 is, in tegenstelling tot de 4 bij 3 verhouding van de TV’s die we een aantal jaar terug in de huiskamer hadden staan. Als je tot voor kort nog een 4:3 TV had dan is de kans groot dat veel content die op TV verscheen met zwarte balken boven en onder weergegeven werd. Ook is de kans groot dat je de verwachting had van deze balken af te zijn zodra de 16:9 TV in de huiskamer zou staan maar dit is niet altijd het geval.

Veel normale TV programma’s en series worden tegenwoordig in de 16:9 beeldverhouding, ook wel 1.78 genoemd, opgenomen en uitgezonden, en passen daardoor exact in een kader van 16:9. Bij de meeste standaard content die door zenders uitgezonden wordt zul je dus geen zwarte balken tegenkomen. Echter is niet alle content in dit formaat opgenomen. Veel films worden in een kleinere verhouding, 1.85 of zelfs 2.35, opgenomen. Dit heeft een breder maar minder lang venster als resultaat. Wanneer films met een van deze verhoudingen uitgezonden worden en weergeven worden op een 16:9 TV dan is het logische gevolg dat het niet exact past. Het beeld moet iets kleiner gemaakt worden om binnen de 16:9 verhouding te passen maar hierdoor krijg je onder en boven wel zwarte balken te zien.

Dit is normaal en dus niet eens waar je zelf iets aan kunt doen zonder aan kwaliteit in te leveren of veel geld uit te geven. Je zou namelijk het beeld op kunnen laten blazen door je TV waardoor de zwarte balken verdwijnen. Nadeel is dat je ook de resolutie opblaast en daarbij aan de linkerzijde en rechterzijde beeld verliest of een rare verhouding krijgt. Een tweede ‘oplossing’ is een TV met een 21:9 beeldverhouding kopen, maar het aanbod is zeer klein en de prijs is zeer hoog. Daarbij wordt standaard 16:9 content dan weer met zwarte balken weergegeven. Kortom, zwarte balken zijn iets waar we mee moeten leven.

Meer informatie

Voor meer informatie over het instellen en kalibreren van je TV en aankoop adviezen kun je terecht in onze Home cinema Informatie Gids.


Laat een reactie achter

Wil je een notificatie ontvangen wanneer er (op jouw reactie) gereageerd wordt? Maak dan een account aan.

Inloggen

Reacties (14)

Peter

Peter
06 maart 2017 om 20:06

“Daarbij wordt standaard 16:9 content dan weer met zwarte balken weergegeven. Kortom, zwarte balken zijn iets waar we mee moeten leven.”
Daar ben ik het niet mee eens:

Er wordt regelmatig door de beeldregie zelf aan die beelden geknipt in lopende uitzendingen. Waarschijnlijk omdat het ‘mooi’ zou zijn of nog erger ‘iets kunstzinnig is’. Ik noem het gewoon diefstal van beeldhoogte alleen maar voor het effect. Men wéét dat het irritant is en daar gáát het nou juist om. Is het voor TV: Frame je film 16:9. Is het voor de bioscoop: Leef je uit in andere formaten. In heel veel gevallen is er beeldtechnisch best wat aan te doen, zo ver loopt de techniek in Tv-studio’s niet achter. Je kunt best wat van de zijkanten afhalen ten gunste van wat meer beeldhoogte. Ik zou graag zien dat wat meer kijkers er bij de omroepen en de producenten op aandringen hiermee rekening te houden!
Peter

Inloggen
Draco

Draco
29 mei 2017 om 06:54

Ik vind het ook zwaar irritant dat je nog steeds zwarte balken hebt onder en boven bij films. Net een nieuwe 55 inch Sony 4K televisie gekocht. Ga je films kijken of streamen dan is het beeld nog klein.

Inloggen
Peter

Peter
05 september 2017 om 17:10

@Draco: Inderdaad maar de TV-makers zullen dit waarschijnlijk nooit lezen… Kijk nu maar naar DWDD dan kun je zien wat ik bedoel. Zodra er een clubje iets moet zingen worden de beelden met afschuwelijke kleuren verpest en de beeldregie haalt moedwillig 20% van de beeldhoogte af. Het zal mijn leeftijd wel zijn maar ik blijf bij mijn standpunt: Het is diefstal van informatie, volkomen nutteloos en mateloos irritant. Ik heb al een paar keer gevraagd waarom ze dat doen maar antwoord ho maar… Reclamemakers doen precies hetzelfde, ook waarschijnlijk voor het effect. Bij mij is het effect er een die alleen maar doet besluiten het geadverteerde te negeren.

Inloggen
Peter

Peter
15 mei 2018 om 18:31

Nou, eindelijk heeft MAX mij verteld dat het de beeldregie is, die dit doet. Waarom? “Om het filmisch effect” en niet omdat de uitvoerende erom vraagt. Duidelijk dus. We zullen ermee moeten leren leven. Dat het eenvoudig kopieergedrag is wordt daarbij waarschijnlijk weggewuifd. Wat kunnen wij? Gewoon wegzappen, de producenten die dit in reclamefilms doen: Negeren en niet kopen. Ik vrees dat je eerst een rel moet trappen op sociale media maar ik vermoed dat de reactie meestal zal zijn: Ach ik stoor mij er niet zo aan…

Inloggen
jean-pierre de paepe

jean-pierre de paepe
28 oktober 2018 om 10:54

Beste, Ik kocht gisteren 2 samsung tv’s 43″ en was toch ook verwonderd dat er een zwarte balk bovenaan én onderaan in beeld komt. Ik dacht dat dit mogelijks was bij bepaalde (oudere ?) programma’s, maar heb nog een enkele zender gevonden zonder deze balken. Vervelend, zou ik die balken niet echt noemen, maar ik vind het wel eigenaard, want ik koop een breedbeeldscherm van 43″ of 109cm, maar kom uit op 98cm beeld ! Dat was nu niet de bedoeling. Ik weet nog niet alles af van de bediening (afstandsbediening en instellingen), maar vind wel p-toets waarmee ik kan selecteren tussen 16:9 4:3 of aanpassend. Ik koos voor aanpassend maar dit wijzigt niks (ik verwachte een aangepast beeld, misschien met wat langer hoofd of smaller lichaam, maar wou dit toch graag eens bekijken), op de normale 16:9 zie ik de 2 balken, en op 4:3 verkleind het scherm zodanig dat er zelfs een volledige band rond het scherm komt ! Die beeldschermafmetingen vertellen toch niet de waarheid … Jammer.

Inloggen
Jan De Sorte

Jan De Sorte
24 november 2018 om 12:52

Is er een manier waarop je kan checken of een dvd/blu ray/4k zwarte balken bevat? Ik kocht onlangs 2 films op blu ray: The hunt for red october en Unforgiven. Twee films uit ongeveer dezelfde periode. De ene heeft zwarte balken en de andere vult het volledige scherm. Het is inderdaad irritant omdat je zoveel schermoppervlakte verliest en de beleving zo toch een stuk minder is.

Inloggen
Peter

Peter
01 december 2018 om 10:50

@ Jan de Sorte: Dat kun je niet controleren. De meeste films worden voor bioscopen gemaakt en die hebben andere formaten dan 16:9. Het argument dat je een TV die balken automatisch kan laten corrigeren is uiteraard nep want dat levert veel onrustig geschakel van de TV-elektronica op. Met name tijdens relclameblokken… Dat bedrijven die de reclames hebben willen, dit accepteren en mogelijk zelfs bestellen wil er bij mij niet in. Lees mijn eerdere opmerking hierover.

@Jean-Pierre de Paepe: Oude TV-programma’s uit het “4:3-beeldbuizentijdperk” worden meestal met twee zijbalken getoond. Soms vult de videoregie die zwarte balken op met een mengelmoes van kleuren die uit het 4:3 materiaal wordt “geleend”. Dat vind ik niet erg. Wat ik wél erg vind is dat er TV-programma’s opzettelijk door de videoregie wordt verpest en wat ook duidelijk is te zien aan het langzaam verschijnen en weer verdwijnen van die balken. Dat daarbij een deel van de beeldinhoud wordt onderdrukt en je dus minder te zien krijgt, is belachelijk. Recentelijk is dat gedaan in de serie “De Tachtigjarige Oorlog” waarin videomateriaal dat duidelijk in 16:9 is opgenomen, door de videoregie van twee balken werd voorzien. Dat de presentator Hans Groen dit accepteert wil er bij mij niet in.

Inloggen
Toon Stoop

Toon Stoop
02 april 2019 om 21:33

Gewoon kuddevolk luisteren niet wat een konsument graag zou willen.
Kijk maar om je heen alles verloopt zoals de bestuurders willen gewoon een dictoriale demokratie en het volk kan barsten.
Dat is het domme van deze wereld die wordt geregeerd door de rijke kliek als je mee wilt doen moet je verzuipen in de poen.
Doe wat de dokter zegt je moet er mee leren leven.

Inloggen
Peter

Peter
27 mei 2019 om 19:50

En weer – nu de KRO-NCRV die Hadewych Mines een kopje kleiner maakte en ook een flashback van de Europese verkiezingen kleiner dan normaal weer te geven. Ik heb die beelden uiteraard eerder gezien en wéét dus dat die in 16:9 waren opgenomen. Inderdaad Toon Stoop: Gewoon kuddevolk die daar niets maar dan ook hélemaal NIETS van begrijpen. Video-knoeiers HOUD DAAR MEE OP.

Inloggen
Peter

Peter
12 juli 2019 om 21:47

Nu bakt de KRO-NCRV ze écht bruin…: De smaak van Joël is 41 minuten lang. Toch niet primair voor de bioscoop gemaakt zou je zeggen. Welnu 41 minuten lang beelden met bovenin en onderop een brede zwarte balk. Toevallig de “teasers” van Endeavour Morse gezien van de KRO-NCRV? Daar zitten ook die vervloekte zwarte balken op. De serie zelf is toch écht in 16:9. Ik wordt ook echt gestoord van die reclame. Oké je kunt die wegzappen maar dat die reclamemakers zelf niet zien dat je vol beeld en driekwart beeld met elkaar afwisselt en dat zo iets mateloos irritant is ontgaat mij volledig. Uiteraard heb ik verder niet daar die kok zitten kijken…

Inloggen
jan fouchier

jan fouchier
16 mei 2020 om 22:29

een video of film zonder zwarte balken maken (zonder verlies van een stukje video of film – of zoom!)
is alleen mogelijk als je een “open matte” (iets met amorf?) video/film maakt.

Inloggen
Peter

Peter
28 mei 2020 om 20:02

Flauwe kul! Er wordt nog steeds door de videoregie met die zwarte balken geknoeid. Zojuist in M weer weggezapt om precies die reden. Er kwam een meiske iets voor de eerste keer zingen em de videoclub achter M vond het nodig zwarte balken in beeld te draaien. Gisteren werd dat ook gedaan in het programma over de jodendeportaties. Je ZIET het gewoon gebeuren, aan de beeldinhoud zelf verandert niets maar de zwarte balken dalen neer en worden weer teruggedraaid. Bekijk de gemiddelde teaser: Zwarte balken. Bekijk “Het Wad” een TELEVISIEserie van de VARA (BNNVARA maar of het de invloed van BNN is of de Vara vraag ik mij af) die straffeloos in 24×9 wordt opgenomen. De cineast is geen strobreed in de weggelegd. Commentaar: IK vind dat mooier dus ZO MOET het worden uitgezonden! Schijt aan de kijker. Nou schijt aan de maker, ik kijk er uit protest niet naar maar zap weg of zet mijn TV uit. Ziggo zal wel melden dat “ze” wee massal wegzapten want dat wordt gemeten en het is bekend dat muziek in talkshows slecht worden bekeken en ook daar massaal wordt weggezapt…

Inloggen
Peter

Peter
28 mei 2020 om 20:13

“is alleen mogelijk als je een “open matte” (iets met amorf?) video/film maakt.”

Er wordt tegenwoordig allleen maar video gemaakt, ook voor bioscopen. Elke zichzelf respecterende camerman/regisseur kan bedenken dat er bij TV altijd naar 16×9 wordt gekeken. Philips heeft ooit breder geprobeerd maar dat is geflopt. ook 4k en meer wordt nog steeds geproduceerd in 16 bij 9 tot de duurste OLED’s aan toe. Wel eens recent een 24×9 TV in de aanbieding gezien? als de cineast alleen spullen heeft voor 24×9 wordt het tijd ook spullen voor 16×9 aan te schaffen…

Inloggen
Peter

Peter
21 juni 2020 om 20:35

Nou daar gaan we weer…
Onze jongens n de Jungle. Waarom is dat niet in 16:9 gefilmd? Omdat het een film is voor Bioscoop én TV. Hoogwaardige technologie in 4K? Welnee 4K op TV, nou dat duurt nog wel even… Citaat op de website van de makers:
“De shoots in Suriname zijn gedaan op de RED Dragon in 4k resolutie in een cinemascope uitsnede, waarmee het 8 en 16 mm film materiaal word gemixed in de montage. We brengen de twee bij elkaar in dit zelfde 2;35 kader en halen in de grading alles uit het materiaal om deze zo bioscoopwaardig af te kunnen werken om zo de docu voor zowel TV, online als projectie in te kunnen zetten.”

Intussen is er om deze “technische reden” steeds meer content dat zogenaamd voor de bioscoop wordt gemaakt maar uiteindelijke op TV wordt afgedraaid.
Het zijn dus inderdaad de cineasten die bepalen wat wij op TV zien en in welk formaat.
Kortgeleden gezien dat ook de videoregie bij “M” het nodig vindt het beeld opzettelijk te versmallen als er iemand komt zingen.

Inloggen