Review: Volumio Primo Plus – Een streamer die met je meedenkt

Metalen mini-wonder

Komt het design van de Primo Plus bekend voor? Dat kan best. Bijna alle Volumio-toestellen zitten in hetzelfde chassis dat ontworpen werd door het bureau Design Narratives. De fabrikant weet er wel altijd iets uniek van te maken, onder meer door het voorpaneel een andere kleur te geven of zelfs uit een ander materiaal te maken. Het durft soms ook iets extravagant te presenteren, zoals een editie van de Rivo Plus met gestikt bruin leder – echt een Italiaanse designuitspatting. De Primo Plus is vooralsnog wat soberder, met een metalen behuizing met blauwgrijze tint en een zwart voorpaneel. Een grote voetafdruk bezit het toestel niet, het is amper 27 cm breed. Door de beperkte hoogte (5 cm), incluis geïntegreerde voetjes, oogt het echt als een smal ding. Zeg maar: paperbackformaat.

De behuizing zelf is volkomen vlak. Geen logo’s of koelvinnen te bespeuren, met enkel twee draaiknoppen en een klein 1,3-inch OLED-display op de voorkant. Verwacht op dit scherm echter geen albumhoezen of digitale VU-meters te zien verschijnen. Meestal brandt hier enkel ‘NET’ tonen om aan te geven dat je streamt.

Gebalanceerd opgebouwd

Draai de Primo Plus om en je ontdekt verrassend veel aansluitingen. Naast een paar cinch-uitgangen gaat Volumio hier verder dan de meeste DAC’s in dit segment door ook gebalanceerde XLR’s te bieden. Vreemd is dat echter niet, want intern is er ook gekozen voor een dual mono-opbouw. Onder de motorkap zorgen twee ESS ES9039Q2M DAC-chips voor de conversie, een per kanaal. Dit gesofistikeerde design, samen met een betere analoge output-luik, is waarom deze Primo een Plus-etiket draagt. Eigenlijk is de nieuwe streamer helemaal anders opgebouwd, met een betere klokinfrastructuur om de DAC’s zo goed als jittervrij aan te sturen. Dat je het uitgangsniveau kunt aanpassen, betekent bovendien dat je de analoge uitgang beter kan afstellen op de specificaties van je versterker.

Overigens kun je de Primo Plus ook als voorversterker inzetten, er is een volumecontrole. Het werkt wel in het digitale domein, dus als je de analoge volumeregeling van je versterker of actieve speakers kunt gebruiken is dat de betere keuze op vlak van geluidskwaliteit. Er zit trouwens een fraaie mini-remote mee in de doos waarmee je desgewenst het volume kunt regelen.

Albumhoezen op een groot scherm

Streaming is hét sleutelwoord bij deze Volumio. Toch kun je de Primo Plus even goed gebruiken als convertor voor externe digitale bronnen, zoals een cd-transport of tv. Er zijn een optische en een coaxiale input om dat mogelijk te maken. Je vindt zelfs drie USB-poorten op dit toestel, waarvan één een USB-C-aansluiting is om een externe streamer of een pc aan te sluiten. Aangezien de Primo Plus zelf voorzien is van streamingsoftware lijkt dat misschien een overbodigheid. Maar langs deze weg kun je tot PCM 768 kHz/32-bit en DSD512 aanbieden bij de DAC, als je over het netwerk streamt ben je beperkt tot PCM 384 kHz/32-bit. De andere twee dienen voor opslag met muziekbestanden. Een trigger-uitgang maakt het eenvoudig om de Primo Plus te integreren in een hifi-set. Als je begint te streamen (en je hebt de juiste kabel voorzien), zal via deze weg een versterker automatisch wakker worden geschud.

En ja, er is inderdaad een HDMI-poort. Maar deze doet niet wat je wellicht verwacht. Het is niet een HDMI-ARC-poort voor connectie met een tv of een I²S-ingang. Wel is de HDMI een video-uitgang die je kunt gebruiken om de Volumio-interface te tonen op een display.

Voedingupgrade van eigen huis

Net zoals de Rivo Plus die we eerder bekeken, wordt de Primo Plus gevoed via een 5V-voeding die mee in de doos steekt. En net zoals bij de Rivo Plus kun je de DAC voorzien van een betere voeding. Ver moet je dat niet gaan zoeken. Omdat bij de eerste Rivo een andere voeding aanzienlijk betere weergave opleverde, begon Volumio zelf een voedingupgrade aan te bieden. Deze Lineo 5 is een lineaire voeding die aan 349 euro relatief betaalbaar in de markt wordt gezet. Toch vergeleken met wat sommige partijen vragen voor een betere lineaire voeding. Voor deze test werd de Lineo 5 niet gebruikt, wel een voeding van iFi Audio.

Spreekt ook Nederlands

Het instellen van de Primo Plus gaat even vlot als bij andere Volumio-producten. Na het verbinden met het netwerk, doorloop je een stappenplan om de configuratie af te ronden. Een pluspunt: Volumio kun je in het Nederlands plaatsen. Zoveel streamers zijn er niet met een interface in de Nederlandse taal, sommigen zullen dat een echte troef vinden. Als je dat wenst krijg je na het instellen een gegidste rondleiding van de interface. Op een tablet is dit heel helder, op een smartphone toont het wel snel rommelig. Verder is de Volumio-interface best bruikbaar op een kleiner telefoonscherm, maar – zoals vaak bij streamers – op een tablet is veel fijner werken.

Dat er achter Volumio niet enkel een bedrijf maar ook een grote gemeenschap staat, dat blijkt bij de optie ‘plugins’ in de software. Hier zijn er extra functies die je binnen de Volumio-software kunt aanbrengen. Helemaal niet moeilijk, je doorloopt gewoon de lijst van plug-ins en tikt op ‘Installeren’. Er zijn verschillende, waaronder plug-ins voor bepaalde diensten (zoals Radio Paradise en Soundcloud) of extra functies (zoals Squeezelite-server of FusionDSP, dat geavanceerde audiotweaking toelaat).

Globaal genomen presteert Volumio soepel en het werkt aangenaam als je muziek afspeelt. Dat je soms bij het veranderen van een optie of een plugin even enkele seconden moet wachten terwijl het toestel heropstart is niet zo erg. Meestal gaat het over zaken die zelden worden aangepast. Wel had ik graag gezien dat je sneller de DAC-filters kon aanpassen via de app, al is dit een setting die niet iedereen vaak wil veranderen.

Vraag het aan de AI

Net zoals bij de meeste streamers moet je even wennen aan de logica achter de Volumio-interface. Dat betekent dat je bijvoorbeeld door moet hebben dat diensten en plugins onder ‘Muziek’ verschijnen, tussen de verschillende snelkoppelingen naar je eigen muziekcollectie (zoals filteren op artiest en album) en internetradio. Soms lijkt de interface een tikje druk, voornamelijk omdat het je graag informatie aanbiedt. Als je bijvoorbeeld een album afspeelt, krijg je een bio van de groep en een reeks aanbevelingen met andere albums en artiesten. Leuk, vooral als je zoekende bent naar nog meer muziek om te beluisteren. Bij het artiestenoverzicht van je eigen collectie zie je automatisch foto’s verschijnen, wat die lijst veel leuker maakt om te doorlopen.

Een krachtige functie bij Volumio is SuperSearch, wat een AI inzet om playlists te bouwen op basis van een vraag als ‘muziek zoals David Bowie’. Dat werkt verrassend goed, al is het nog niet feilloos. The Passenger van Iggy Pop opgooien was een prima antwoord, ook gegeven de vriendschap tussen Bowie en Iggy (en hun soms onverwacht gelijkaardige stemtimbre, zie China Girl). Sultans of Swing is dan weer een nummer dat zich stilistisch ver van alle Bowie-gedaantes bevond. Maar goed, je krijgt wel in een wip een nieuwe playlist om naar te luisteren dat je een echte mix geeft van muziek. Zet de autoplay-optie aan en de muziek begint zelfs automatisch te spelen na je zoekopdracht.

Inzicht in bronmateriaal

Bubbles van Yosi Horikawa is zo’n track die je wel vaker door de gangen van hifi-shows hoort waaien. De melange van allerlei klanken, waaronder botsende pingpongballen en iets poederachtig dat op de grond valt, tegen een ambient-achtergrond zijn dan ook iets bijzonder. Het is ook een interessante test van hoe het zit met het resolutievermogen van een component. Als het niet helemaal goed zit in het tijdsdomein of qua microdetail, dan zakt de ruimtelijkheid bij deze track in. Via de Primo Plus, via XLR aangesloten op een Primare PRE35/A35.8 en een paar Perlisten S4b-monitors is daar geen sprake van. Je hoort de ballen stuiteren, op een heel geloofwaardige wijze. Dat ‘realisme’ is een goed teken, een indicatie dat de DAC heel goed die microdetails correct weet te presenteren. De ‘luchtige’ presentatie laat ook Hollow Talk verschijnen met de juiste portie melancholie. Dit nummer van Choir of Young Believers was het titelthema van de scandi-noir succesreeks The Bridge, dus dat sfeertje is geen toeval. De volgende track in de test-playlist in Roon is Eyes Shut / Nocturne in C minor (after Chopin), afkomstig van de introspectieve ‘Chopin Project’ van Alice Sara Ott en Ólafur Arnalds. Opnieuw maakt de streamer van Italiaanse komaf een goede beurt door de trage noten op de cello van aanhef tot uitdoven te presenteren. Als Ott halverwege de piano begint te spelen in een ruimte die heel groot klinkt, weerklonken die tonen vol textuur en zacht afgerond. Mooi is hier hoe de Primo Plus de tegenstelling tot de snel gespeelde hoge noten met de aarzelende basnoten helemaal in de kijker zet.

Ook bij ‘Sonny Rollins Plus 4’ valt de natuurlijkheid van instrumenten positief op. De piano, gespeeld door Ritchie Powell, en Rollins’ tenorsax die op Valse Hot perfect de trompet aanvult, klinken heel authentiek op dit kort maar krachtig album uit 1956. De Primo Plus toont zich vooral een no-nonsense DAC, zonder kleuring en heel rustig. Er is bovendien geen hoorbare impact van jitter of andere problemen, waardoor bijvoorbeeld de pianosolo op Kiss and Run beweeglijk klinkt.

Conclusie

De Primo Plus is een streaming DAC die op twee vlakken uitblinkt. Als DA-convertor levert het een inzichtrijke, ongekleurde conversie, of je nu luistert via een aangesloten bron of via streaming. Wat de Primo Plus daarnaast naar een hoger niveau tilt is de Volumio-software, die een modulaire aanpak combineert met veel functionaliteit. Je kunt deze streamer helemaal naar je eigen hand zetten, zonder dat je per se veel technische kennis in huis moet hebben. En als je geen zin hebt in het tweaken blijft dit toestel het bekijken waard. Uit de doos bezit het veel streamingopties en een afspeelfunctie voor eigen bestanden die verder gaat dan doorsnee streamers. De Primo Plus is heel veelzijdig, wat het een uitstekende keuze maakt op dit prijspunt.