Het is inmiddels meer dan 10 jaar geleden dat het 30-jarig jubileum van Sonus faber met de volledig internationale pers en veel gasten in Vicenza, Italië, werd gevierd. De reden waarom ik dit aanhaal betreft de toenmalige onthulling en introductie van de zeer gelimiteerde Ex3ma-monitor. Een remake van de originele Sonus faber Extrema die in 1991 zijn tijd ver vooruit was. Ook de Ex3ma bleek in 2014 baanbrekend. Naast geavanceerde technologie (o.a. volledige carbonbehuizing) bevatte hij een weergave die voor die tijd ongekend snel, extreem transparant en ongekleurd was. Het was een duidelijk andere koers dan het romantische en rijke Sonus faber-geluid van dat moment. 31 oktober jl. blijkt het Italiaanse merk dit lang gekoesterde doel nu eindelijk ook in een serieproductlijn te hebben verwezenlijkt. Hierdoor kan ik 11 jaar later in Geldermalsen het trotse eindresultaat in al zijn glorie zowel bekijken als beluisteren.
De inmiddels steeds verder binnen de Fine Sounds-organisatie opklimmende verkoopleider Rob Hullekes – die naast de Benelux inmiddels ook verantwoordelijk is voor Engeland en Frankrijk – nodigde mij onlangs samen met mijn gewaardeerde Belgische collega Edouard Hendrix op de laatste dag van oktober uit. Doel van deze ontmoeting was de introductie van verschillende nieuwe producten, waarvan één grensverleggend bijzonder. Leuk is dat ik vooraf eigenlijk van niets wist, waardoor het bezoek des te verrassender uit zou gaan vallen. Eenmaal bij het Fine Sounds Benelux-hoofdkwartier in Geldermalsen, valt mij meteen weer op hoe groot het bedrijfsverzamelgebouw aan de binnenzijde is. Maar wat nog meer opvalt, is de groei van Rob en zijn team. Gaandeweg zijn er steeds meer ruimtes bijgekomen. Daardoor is er, samen met de professionele aankleding, inmiddels zelfs sprake van een presentatie met internationale allure. Wat bovendien te denken van verkoopcijfers die, naast de enorme VS, tot de beste ter wereld behoren?! Dat is natuurlijk een prestatie van formaat. Het moge duidelijk zijn dat dit ook het management van Fine Sounds is opgevallen. Hierdoor mag de Benelux-tak vanwege zijn zeer doordachte en volledig zelf bedachte eigen aanpak ook internationaal steeds meer taken en zelfs opleidingen van andere landen voor zijn rekening nemen. Het moge duidelijk zijn dat Rob hier terecht apetrots op is, waardoor het goed is om hier even in dit verhaal bij stil te staan.
Het bezoek - homecinema
We (Edouard en ik) starten ons bezoek in het lichte en ruime kantoor van Rob. Waarbij ik wil opmerken dat hij, zolang ik hem ken, altijd zichzelf is gebleven. Hij is dus net zo vriendelijk, prettig in de omgang en laagdrempelig als altijd. Als consument vindt u hem ondanks zijn leidinggevende functie ook altijd op iedere grote show bij één van de opstellingen zelf de producten van Fine Sounds presenteren. Want bovenal is Rob ook een echte muziek- en filmliefhebber.
Na de nodige uitleg over zijn hierboven al besproken uitbreiding van het takenpakket, gaan we eerst naar het theater. Theater? Nou, feitelijk is het een flink uitgebreide homecinema. Maar om die te bereiken moeten we wel even buitenom naar een naastgelegen bedrijfsunit. Het is een geheel van het hoofdgebouw losgekoppeld deel waar hij samen met zijn team een redelijk compacte, maar ook zeker niet kleine homecinema heeft gebouwd. Het geheel dient voor klantendemo’s en educatiedoeleinden. Er wordt gebruikgemaakt van McIntosh-elektronica en verschillende series en prijsklassen Sonus faber-inbouwluidsprekers. Ik heb deze ruimte al enkele keren bezocht en iedere keer was het resultaat (nog) weer beter dan de keer ervoor. Wat ik erover kan zeggen, is dat de Sonus faber-modellen uit de Arena en vooral de duurdere Palladio-serie veel raakvlakken hebben met het vloerstaande high-end huiskamermodel dat we later vandaag gaan horen. Ik doel dan met name op de supertweeter bij de top Palladio modellen. Deze toevoeging is veel belangrijker dan velen denken. Hij zorgt er namelijk voor dat transiënten op de meest accurate wijze worden gestart. Daardoor levert het een veel losser, meer ruimtelijk en preciezer geluidsbeeld. Wat ik ook herken in het geluid, is het voor Sonus faber-weergevers zo typerende natuurlijke, organisch vloeiende en emotioneel betrokken karakter. Daardoor zit je vaak sneller in de film en beleef je deze zelfs anders.
Ultra high-end setting
Voor het eigenlijke doel van ons bezoek verlaten we de afzonderlijke homecinema-ruimte. We lopen weer terug naar het bedrijfspand en begeven ons met trap of desgewenst lift naar de eerste verdieping. Ook hier heeft Fine Sounds Benelux alweer enige tijd een flink deel van deze verdieping in gebruik. De grootste ruimte is voor de verschillende opstellingen van het hifi-productenpallet bedoeld. Er zijn nog twee daarachterliggende ruimtes waar trainingen worden gegeven. Maar goed, ons doel is nu de presentatie-/demoruimte. Doordat er de dag na ons bezoek een internationale training in het bedrijfspand aan De Ooyen 13a zou plaatsvinden, was de ruimte al helemaal ‘gestyled’ en voorzien van een flink aantal stoelen. Doordat ik nog met een belangrijke, niet te verplaatsen afspraak later die middag rekening moest houden, heb ik ‘verplicht onbeleefd’ al het kleinere nieuws aan mij voorbij moeten laten gaan. Rob was hier uiteraard vooraf van op de hoogte gesteld.
Voor het grote nieuws en de reden van dit artikel, was uiteraard alle tijd ingeruimd. Er valt ook niet overheen te kijken, want links achteraan staat een watertandende set opgesteld. Wat te denken van de beste versterkerset die het Amerikaanse McIntosh aan kan bieden. Daarbij kom ik meteen de eerste noviteit tegen: de in vergelijking tot de rest zeer betaalbare gloednieuwe DS200 streaming DAC. Dit is een multi-talenten apparaat dat in de winkel € 5.990,- kost. De streaming-DAC kan moeiteloze draadloze muziekweergave aan. Of je nu muziek streamt via AirPlay, Google Cast, Bluetooth, Spotify Connect of TIDAL en Qobuz connect. De DS200 zet elk digitaal signaal nauwkeurig om in analoge signalen middels zijn geïntegreerde 32-bit/384 kHz Quad Balanced DAC. Als voorversterker staat de uit twee behuizingen bestaande top C12000 voor ons klaar. De eindversterkers bestaan uit de tot de verbeelding sprekende MC2.1KW mono-exemplaren. Ieder kanaal bestaat uit één uitgangsmodule die van stroom wordt voorzien door twee stroomleverende modules. Als rack wordt van de Reference-lijn 2.1 van BassoContinuo gebruikgemaakt, waarbij het stiksel fraai in de typerende McIntosh-kleur kan worden uitgevoerd. Als laatste wordt het lichtnet gereinigd door een AudioQuest Niagara 7000, terwijl ook de kabels allemaal afkomstig zijn van dit breed opererende Amerikaanse merk.
Amati Supreme
Je hoeft geen oplettende lezer te zijn om te weten dat ik de luidsprekers nog niet heb genoemd. Dat is heel bewust en de hier opgestelde Sonus faber Amati Supreme-exemplaren zijn dan ook de ware reden van mijn bezoek aan Geldermalsen. Wat meteen opvalt, is dat de kastvorm en de wijze waarop de luidsprekerunits in de kast zijn aangebracht, weliswaar meteen als een ontwerp van dit Italiaanse merk herkenbaar zijn. Maar wat is er toch met de kast aan de hand? Het is geen massief, eindeloos bewerkt houtfineer en volgens mij ook geen spuitwerk. Maar wat is het dan wel? In de presentatieruimte in Geldermalsen is gekozen voor de kleur Terra Rossa. Maar ook is de zeker zo fraaie beige/zandtint Sabbia Oro verkrijgbaar.
De buitenzijde van de kast bestaat uit gebogen aluminiumpanelen. De dikte kan ik u helaas niet geven omdat dit nergens vermeld staat. Maar de behuizing is feitelijk als een sandwich opgebouwd uit verschillende lagen hout en aluminium. Dit, gecombineerd met intern verstevigde panelen, zorgt enerzijds voor de beoogde stijfheid en anderzijds voor gecontroleerde resonantie.
Statement van goede smaak
Hoewel u nu al weet dat deze speakers afwijken van eerder uitgebrachte modellen, blijken zowel de eigenschappen als het prijskaartje echt totaal anders te zijn. De Sonus faber Amati Supreme is namelijk net als topmodel Suprema, ontworpen met als doel de iconische “Voice of Sonus Faber”-filosofie (muzikale echtheid, harmonische integriteit, transparantie en esthetische elegantie) te combineren met de hoogst haalbare high-end technologische innovatie. Sonus faber wilde daarbij een vloerstaande luidspreker creëren die de luisterervaring van de topmodellen, toegankelijk maakt binnen meer compacte afmetingen. Dit zonder concessies te doen aan geluidskwaliteit, materiaalgebruik of esthetiek. Tegelijkertijd is gekozen voor een moderne interpretatie van het Italiaanse design. In plaats van klassieke houtafwerkingen heeft de Amati Supreme de eerdergenoemde matte aluminiumafwerking die moderniteit en verfijning uitstraalt. Zoals bij iedere Sonus faber is ook de kast van de Amati Supreme uitgevoerd in de kenmerkende luitvorm. Dit ontwerp helpt resonanties te minimaliseren en interne staande golven te vermijden. Achter de middenunit is een organisch gevormde kamer aangebracht, voorzien van speciaal gevormd kurk. Niet alleen een ecologisch verantwoorde oplossing. Maar ook is deze kamer via simulaties geoptimaliseerd om de luchtstroming, resonanties en akoestische belasting te reguleren. Alle luidsprekerunits tenslotte zijn gemonteerd op CNC-gefreesde aluminiumbehuizingsdelen. Dit garandeert precieze positionering en optimale structurele stijfheid.
Techniek
De Amati Supreme is ondanks zijn relatief compacte afmetingen een 4,5‑wegsysteem. Het gebruikt een gesloten gedeelte voor het midden en hoog, terwijl een laaggedeelte als basreflex is geconfigureerd. Zoals het een top Sonus faber betreft gaat het hier niet om een standaard basreflexpijp. Dit boegbeeld in huiskamer vriendelijk formaat, is namelijk net als zo veel andere Sonus faber-modellen, uitgerust met het zogenaamde ‘Stealth Ultraflex’-systeem. Dit is een vrijwel geruisloos opererend basreflexsysteem. Dankzij laminaire luchtstroming zorgt het voor een dieper, strakker en vervormingsarmer laag. De supertweeter is voorzien van een 20 mm zijdedome met neodymiummagneet en een waveguide. Dit is een soort subtiele hoornconstructie die zorgt voor een meer gecontroleerde spreiding, lagere vervorming en betere integratie met de middentoner. De tweeter heeft een 38 mm zijdedome met neodymium en een wat grotere waveguide. Voor het middengebied wordt een 165 mm zogenaamde Camelia-driver gebruikt. Het gaat hier vooral om de vorm van de Camelia-bloem, die is omgezet naar de hier zo kenmerkende conusvorm. Zo worden interne resonanties onderdrukt en ontstaat een natuurlijker en schoner middengebied. De unit is verder uitgerust met een dubbele motor en neodymium-ringmagneet. De woofers bestaan uit twee 220 mm-units met dual-drive-motorsysteem. Mijn aandacht gaat naar de twee gescheiden wisselfilters. Het filter voor het midden en hoog is fraai zichtbaar achter een Y-vormige ruit op de bovenzijde. Het blijkt om een fase coherent 3e-orde ontwerp te gaan. De overgangsfrequenties zijn bepaald op 230 Hz, 300 Hz, 1.800 Hz en 5.600 Hz. Het bijzonder ruime frequentiebereik loopt van 28 Hz tot 40 kHz, terwijl de gevoeligheid de 91 dB SPL bij 2,83 V/1 m haalt. De nominale impedantie bedraagt 4 Ohm, terwijl het aanbevolen versterkervermogen tussen de 50 watt en 600 watt zit. De luidspreker is voorzien van vier kabelterminals, waardoor Bi-wiring en bi-amping tot de mogelijkheid behoren. Bij het achterpaneel kunnen middels verschillende bijgeleverde weerstanden de niveaus voor het middenhoog en laagmidden enkele dB’s versterkt of verzwakt worden. Hierdoor zijn de weergevers, behalve het goed in de luisterruimte plaatsen, nog beter op de akoestische omgeving af te stemmen.
Luisteren
Ondanks alle respect voor het Fine Sounds Benelux-team en Rob zijn kennis en kunde, had ik voorafgaand aan mijn bezoek toch wat minder vertrouwen dat ik vandaag echt iets bijzonders te horen zou krijgen. Want wat moet je verwachten van een high-end systeem dat staat opgesteld in een grote open ruimte van een kantoorpand? U weet wel, met van die verlaagde plafonds, mee-resonerende plafondpanelen en verlichtingsarmaturen. Toch had ik aan wat anders moeten denken. Want zowel Rob als manager backoffice Edwin van Rooijen, zijn beiden afkomstig van de ter ziele gegane high-end distributeur Audiac. Beiden weten dus veel beter dan gemiddeld dat de akoestiek van een ruimte heel belangrijk is, evenals de plaatsing van de luidsprekers en het gebruik van de juiste bijpassende kabels. Voorafgaand aan de eigenlijke demo haalde Rob dit terecht aan. Hij vertelde over de speciaal akoestisch samengestelde gebogen achterwand en de aangepaste(!) plafondpanelen. Dit was nog een lastige klus om goed te krijgen, volgens hem. Edouard en ik krijgen de beste plaatsen toebedeeld in de verder lege ruimte qua stoelbezetting waarna Rob voortvarend van start gaat. Ik houd er normaal erg van om een ander op prettige wijze op het verkeerde been te zetten. Maar dat gebeurde dit keer andersom. Het is best bizar omdat je een min of meer goed geluid verwacht, maar ook met de ‘kantoorsound’ er doorheen. Nou, dat blijkt hier helemaal niet het geval, waarbij het niveau zelfs veel beter is dan ik vooraf had verwacht. Een mooi begin!
It’s alive!
Nee, hiermee bedoel ik niet de iconische woorden die Dr. Henry Frankenstein uitsprak in de gelijknamige film uit 1931. Ik bedoel wel de onmiddellijke herkenning van het tot leven brengen van mijn auditieve herinneringen van de Sonus faber Ex3ma uit 2014 in Italië!
Natuurlijk staat hier een fantastisch goede aansturing achter de speakers, met versterkers die zelfs de meest lastige speakers nog hun natuurlijke wil kunnen opleggen. Maar wat ik hoor is verbluffend goed. Het is veel beter dan ik ooit een Sonus faber van deze afmetingen heb horen spelen. Wat ik waarneem, is een op natuurlijke wijze gepresenteerde zachtheid in combinatie met een absurd hoog oplossend vermogen. Dus het is een enorm vergrootglas op alles wat je hoort? Ja en nee. Ja, je hoort inderdaad echt alles. Dat loopt van heel diep in het laag tot de vleermuisfrequenties. Maar nee, want dat alles is gevat in een opvallende zachtheid. Deze zachtheid is geen specifiek effect, maar ontstaat doordat het ontwerpteam een ongekend lage stoorvloer heeft weten te realiseren.
Wanneer ik naar mijn collega kijk, heeft bij hem het ontzag op dezelfde wijze toegeslagen. “Oh dit en wauw dat, het is toch niet normaal en hoor jij dit ook zo, Werner?” zijn niet van de lucht. En ik begrijp het wel. Hoewel ik regelmatig bij enorm veel top high-end demo’s aanwezig mag zijn en die ruimtes vaak nog beter voor elkaar zijn dan deze op knappe wijze gepimpte kantoorruimte, moet ik wel zeggen dat binnen deze toch wat beperkende factor het geluid absurd goed is. Zo’n volledige controle van hoog tot laag hoor je maar zelden. Dat, samen met het zeer goede tijd- en fasedrag, zorgt regelmatig voor grensverleggende kippenvel momenten. Rob draait trouwens helemaal geen bijzondere audiofiele muziek, en hoewel prima opgenomen, valt bij deze meer gangbare muziek steeds op dat je nieuwe laagjes en melodielijnen kunt ontdekken. Dit neemt regelmatig zulke bijzondere vormen aan dat je je heerlijk even in een andere wereld waant. Enorm knap. Net zo knap is dat het systeem op mirakelse wijze net zo goed presteert bij de bekende commercieel popmuziek als bij klassieke en audiofiele meesterwerken.
Feitelijk komt het neer op een ontzettend fijne wolk van muzikale informatie. Alles heeft zin en betekenis, heeft de juiste kracht en valt daardoor op de juiste plek samen. Zie het als een elektrostaat, maar dan met ballen, slagkracht en een bijna onbeperkt akoestisch vermogen en volume. Ja, de nog grotere Suprema kan nog meer schaalgrootte weergeven. Maar voor Nederlandse huiskamers zou ik het wel weten. Een reuzensprong.
Conclusie
Hoewel het merk vanwege zijn brede productenprogramma ook de betere mainstreammarkt afdekt, behoren modellen als de Stradivari G2, Il Cremonese, Lilium, Aida, Suprema en zeker de Amati Supreme absoluut bij de echte high-end. Mede daardoor is er een bijzondere brug geslagen. Normale popmuziek klinkt net zo aantrekkelijk en goed als fraai geproduceerde albums van bijvoorbeeld een producer als Manfred Eicher van ECM, Keith Johnson met Reference Recordings of David Chesky met de vaak holografisch ruimtelijke Chesky-albums.
Toch heeft het Italiaanse merk vandaag met de Amati Supreme een nieuw hoofdstuk in zijn uitgebreide en roemruchte geschiedenis geschreven. Ik heb namelijk nog nooit een hoger oplossend model van het merk (en ook bij heel veel andere merken) gehoord binnen deze afmetingen. Het is vooral de wijze waarop alle muzikale aspecten samenvallen, die dit model tot een uniek aanbod binnen het gamma maakt. Maak u dus klaar voor de nieuwe revolutie binnen dit trotse Italiaanse merk. Want ongetwijfeld worden deze aangescherpte genen doorgegeven aan de meer betaalbare modellen. Hiermee is de zoete belofte van 2014 eindelijk volledig ingelost en is Sonus faber weer helemaal klaar voor de komende decennia.
Fotografie: Sonus faber en Werner Ero
Prijzen
McIntosh DS200 streaming DAC € 5.990,-
Sonus faber Amati Supreme luidsprekers € 78.000,- per paar
Fine Sounds Benelux
tel: 0345-247042
e-mail: info@finesounds.nl
www.finesounds.nl
Reacties (1)