Review: Clearaudio Compass – Upgradepad naar de betere vinylervaring

Modern lijnenspel

Clearaudio bouwt niet echt retrospelers noch opteert het bij zijn lagere lijnen voor ontwerpen die pronken met massieve Duitse technik. Dat is bij die Statement wel anders, maar de Concept en co etaleren eerder een gestroomlijnd uiterlijk dat vooral iets ‘strak’ uitstraalde. Zeker de modellen met een chassis deels uit geborsteld aluminium hebben de uitstraling van een snelle Audi of Mercedes. Dat is hier niet anders, met een basis uit medium-density hout en die beschikbaar in een matzwart of -grijs. Mooi dat de toonarm in een passende kleur is, zodat je altijd een mooi coherent geheel krijgt. Met z’n vooruitstrevende lijnenspel is de Compass dus zeker geen draaitafel dat op het verleden wil teren.

Wat hier eveneens opvalt is dat Clearaudio afstand neemt van de trend om platenspelers steeds groter te maken. Heel wat makkelijk om te parkeren op een regulier AV-meubel dan pakweg de gigantische EAT F-Note die vorig jaar in de testruimte stond. De Compass is een normaal formaat, met designelementen die het zachter doen overkomen. Het chassis uit hout met afgeronde hoeken speelt daar een grote rol in, net als de drie betrekkelijk hoge poten. Die lijken de draaitafel overigens efficiënt te ontkoppelen van de ondergrond.

Draaischijf uit massief acryl

Het is dan ook een heel eigentijds design. En dan hebben we het evenzeer over de visuele kant als het akoestisch design. Onder meer de 2-cm dikke doorschijnende draaischijf uit acryl is zo’n een moderne toets, zowel fraai als op vlak van weergave interessant. Een heel andere keuze dan de aluminium schijven die je tegenkomt bij duurdere spelers, maar ook niet per se een slechtere. Acryl is een relatief inerte stof, zeker als het zoals hier in een zware cirkel wordt geleverd. De schijf plaats je op een subplatter van aluminium, die via een riem door een DC-motor wordt aangestuurd. Die motor is goed ontkoppeld van het chassis, zodat motortrillingen geen invloed hebben om wat de naald oppikt. Sowieso is de plinth volgens Clearaudio geoptimaliseerd om resonanties te vermijden, onder meer door het toevoegen van een stalen plaat onderop. Dat verklaart deels het gewicht van 8,4 kg, overigens meer dan wat een Concept weegt.

Weinig werk vereist

Zoals het hoort op dit niveau is de Compass in de fabriek deels ingesteld. Het N1 element bleek na een snelle controle correct gemonteerd, wat meteen de angel uit het instellen wegneemt. Een platenspeler helemaal gemonteerd verschepen is lastig, dus er rest wel nog wat minimaal assemblagewerk. De riem plaatsen, de draaischijf parkeren en de toonarm afregelen, en dan bij je bijna klaar. Voor dat laatste klus zouden we de aankoop van kleine digitale weegschaal aanraden, al kun je het contragewicht ook wel eenvoudig instellen met de meegeleverde balans.

Vorige ervaringen leren dat een nieuw element monteren op Clearaudio-toonarmen doorgaans vrij vlot gaat. Hetzelfde headshell-systeem als pakweg op de Clarify lijkt hier ook toegepast, wat goed nieuws is voor wie ooit overweegt te experimenteren met cartridges. Toch is dit meer een platenspeler voor wie eerder hoofdzakelijk een goede kant-en-klare oplossing zoekt om vinyl te beluisteren. Als je echt wil experimenteren, gaat een model met een uitgebreidere toonarm wellicht interessanter zijn.

De meegeleverde phono-kabel lijkt van heel goede kwaliteit. Het is vast bevestigd onderaan de draaitafel. Dat klinkt een minpunt, maar wellicht heeft Clearaudio hiervoor gekozen om zeker te zijn dat beginnende vinylliefhebbers niet moeten knoeien met kabels en een loszittende aarding. Even onderzoeken lijkt wel aan te geven dat je die kabel desgewenst zou kunnen wisselen.

Betoverend luisteren

Zaken helder en met rijk detail weergeven, daar gaat de Clearaudio-platenspeler resoluut voor. Tracking is goed mogelijk met dit N1-element, ook bij oudere platen met dunnere groeven volgepropt met muziek. Van een draaitafel op dit prijspunt en van een gereputeerde fabrikant verwachten we geen verrassingen bij het meten van de wow & flutter. En inderdaad, de Compass zet respectabele cijfers neer. Er is weinig snelheidsvariatie, 0,05 procent, net zoals wat de fabrikant belooft. De rotatiestabiliteit viel al op tijdens het luisteren naar platen met technomuziek met heel strakke ritmes, zoals III van Moderat.

Het zwoele Lipstick on the Glass van Wolf Alice was een nummer dat de Britse band voor mij echt op de kaart zette. Sfeervol is het wel, en de Compass diende het precies op zoals het hoort, met een massieve sound waar het getokkel van de gitaar toch mooi naar voren treedt. Niet te donker dus, maar wel intens en rijk. De Primare R15 phono-voorversterker en de UNITRA WH-805-versterker gekoppeld aan een paar DALI EPIKORE 3-speakers mogen tellen als een hoogwaardige keten, een waar de Clearaudio moeiteloos in past. Ook bij Smile was er fijn gevoel van definitie in het midden, wat de vervormde gitaren knapperig doet verschijnen. Het was heel fijn luisteren, waarbij de Compass een allround aanpak huldigde die ook deze indierockgenre fijn deed klinken.

Een van mijn favoriete Kubrick-films is Barry Lyndon, onder meer bekend vanwege de authentieke belichting die de regisseur bij het maken van dit meesterwerk hanteerde. Enkel dankzij speciale lichtgevoelige lenzen geleend van NASA kon hij filmen bij kaarslicht, wat volgens Kubrick moest omdat het verhaal zich afspeelt eind achttiende eeuw. Muziek speelde altijd een grote rol voor Kubrick, wat de recente vondst van een originele vinyluitgave van de soundtrack des te fijner maakte. De plaat mocht al vijftig jaar oud zijn, de kwaliteit was nog heel goed. De theatrale opener, Handels Sarabande, knalde meteen indrukwekkend uit de speakers. Subtiliteit is de Clearaudio niet vreemd, maar bij deze orkestrale track was er vooral de body en bombast om een geslaagd gevoel van anticipatie op te wekken. Het N1-element leverde daarna de fluit en de Ierse doedelzak op de Women of Ireland van The Chieftains heel vloeiend aan, zonder hardheid in de hoge noten. Wat zeker bij de tin whistle een echt gevaar is, dit blaasinstrument produceert heel felle tonen. Maar in de plaats was het aanwezig zonder zich op te dringen, binnen een mooi, organisch geheel, waardoor het melancholische karakter van dit werk heel doeltreffend wordt overgebracht. Over de tracking van deze antieke vinyluitgave viel ook niet te klagen, ik was onder andere sterk onder de indruk van hoe de Clearaudio de verschillende fluiten op The Sea-maiden discreet reproduceerde. Net als bij de afsluiter op kant één, Sarabande-Duel, is er diepte en een goede stereoscheiding, zaken die vaak missen bij een budgetspeler. En ja, een beetje gekraak valt wel te verwachten na een halve eeuw, maar misschien wel omdat er een zekere roll-off is in het hoog overheerste het ongewenste geluid niet enorm.

Een nog oudere opname is te vinden op Swingin’ Easy, een minder bekende release uit 1954 van Sarah Vaughan and her Trio die in 2024 opnieuw werd uitgebracht. Een oude opname, maar dus wel een kakelverse pressing. Zoals je zou verwachten staat Vaughans stem fel in de schijnwerpers, ondersteund door een subtiele piano, contrabas en – af en toe – drums. Het is heel minimalistisch en ook intimistisch, mede dankzij het karakter van de zangstem die het N1-element prachtig belicht. Er zit wat extra’s in het middenregister, waardoor de vocals in de nummers met gezellige warmte werden overgebracht. Zo is het precies hoe je het wil horen, terwijl je ’s avonds laat aan een whisky nipt.

Dat de Clearaudio-draaitafel van meerdere markten thuis is, bewees de Compass bij het afspelen van Fear of the Dawn. Deze vierde studioplaat van Jack White begint explosief met Taking Me Back, een opwindende track waarin een zwaar bewerkte vette gitaarlijn aangevuld wordt met een stereomix vol bizarre klanken. Er werd tijdens deze opname op veel effectpedalen gestampt, met een voorliefde voor delay-effecten, dat is duidelijk. Deze overweldigende brij aan geluid toch correct weergeven op een fraai uitgetekende soundstage, doet de Clearaudio pico bello. Het is nauwgezet, waardoor de vaart van het nummer heel goed wordt overgebracht, zonder iets van volheid op te offeren. De riemaandrijving en acrylplaat dempen ook niet overdreven, waardoor er wat meer levendigheid zit in de weergave dan als de plaat wordt afgespeeld op de Technics SL-1200GR2 in de testruimte. Dat stukje vergevingsgezindheid maakt de Compass meteen wat veelzijdiger, terwijl het wel duidelijk méér biedt dan een speler uit een lagere klasse.

Conclusie

Clearaudio is goed geslaagd in z’n opzet. De Compass is inderdaad een mooi totaalpakket van goed ontworpen chassis, toonarm en element dat op een hoger niveau vinyl afspeelt, zonder je te confronteren met de onderliggende complexiteit. Dat maakt een uitstekende optie voor mensen die wel in een hogere kwaliteit naar hun vinyl willen luisteren, zonder zich te moeten verdiepen in de materie. Uit de doos blijkt de Compass een platenspeler die meteen goed klinkt, met een rijke, warmere weergave die geschikt is voor veel genres. Een geslaagde toevoeging aan het prijssegment.