Inmiddels weten we wel dat de aloude cd (Red Book 44.1 kHz wereldwijde standaardisatie), net als vinyl, flink bezig is met een revival. Miljarden zijn er geproduceerd, en tweedehands zijn ze voor weinig geld verkrijgbaar. Nieuwe cdís klinken tegenwoordig veel beter, door betere 48 kHz opnametechnieken, en worden in alle genres volop nieuw geproduceerd. Er verschijnen veel nieuwe cd-spelers, die allemaal fraaier klinken dan de vorige generatie door verbeterde elektronica en lasers. In het kielzog van deze ontwikkeling gebeurt iets bijzonders: steeds meer kritische hifi-liefhebbers vinden de weg terug naar de sacd en genieten van de hoge resolutie van het prachtige DSD64-formaat. Ze kopen weer sacd-spelers! Ook het gevoel een fysieke hoogwaardige sacd-collectie te bezitten in plaats van een streaming lijst op de computer speelt een rol.
De ooit door Sony en Philips in 1999 geïntroduceerde super audio cd (sacd), gebaseerd op DSD64-techniek (Direct Stream Digital) was bedoeld als hoge resolutie-opvolger van de cd. De sacd bood een veel hogere sampling frequentie van 2,8 mHz (64 maal die van de 44.1 kHz van de cd) en aanzienlijk meer dynamiek tot wel 120 dB, waardoor de geluidsweergave superieur was ten opzichte van de gewone cd. Om afspelen van een sacd ook mogelijk te maken op de massaal bij consumenten thuis staande cd-spelers, werden twee versies bedacht: allereerst de hybride sacd, die twee lagen bevatte: een voor het afspelen van het cd-formaat en een voor sacd. Zo’n hybride sacd bood daarmee een opslagcapaciteit van maar liefst 8,5 GB en een enkellaags (alleen sacd-audio) 4,7 GB. Hierdoor werd het ook mogelijk om 5.1 surround op een sacd vast te leggen. Ter vergelijking: op een cd staat ongeveer 700 MB aan informatie.
Sacd-spelers bleven niche
Om het sacd-formaat af te kunnen spelen waren ook sacd-spelers nodig, en Philips en Sony behoorden tot de eerste fabrikanten die met deze spelers op de markt kwamen, waarna wereldwijd vele merken volgden. Helaas werd de sacd geen groot commercieel succes. Allereerst waren aan de kant van de fabrikanten de productie van spelers en sacd’s aanzienlijk duurder en bleken consumenten weinig bereid om die extra kosten te betalen. Daarnaast speelden ook andere marktontwikkelingen een rol. Allereerst de hernieuwde belangstelling voor vinyl, warme analoge audio, met een tastbare beleving van het gezellig platen draaien, waarvoor bij consumenten een grote belangstelling ontstond, ook bij een jongere generatie muziekliefhebbers. Daarnaast verscheen ook de hoge resolutie dvd audio ten tonele, zeer verwarrend voor de consument. Tenslotte kondigde zich nog een andere belangrijke ontwikkeling aan, die vandaag de dag de hele beleving en het gebruik van audio heeft veranderd: de komst van streaming en digitale downloads. Uiteindelijk stopten nagenoeg alle merken weer met de productie van sacd’s en de spelers daarvoor, het was in die jaren slechts een nichemarkt gebleven voor audiofielen, niet voor de consumentenmassa.
Een niche of toch niet?
Toch bleef de sacd in Azië, met name in Japan, uiterst populair. Merken als Accuphase, Esoteric en Marantz bleven hiervoor sacd-spelers produceren, deze waren ook in Europa verkrijgbaar. Tegelijkertijd werden veel oorspronkelijke cd-uitgaven in Japan opnieuw als sacd-gemasterd, zodat er in die markt op dit formaat veel aanbod bleef van muziek in allerlei genres. Tot op de dag van vandaag is dit zo. Wonderlijk is dat na een eerdere revival van de cd in heel de wereld bij audiofielen een hernieuwde belangstelling aan het ontstaan is voor sacd. Je zou het niet verwachten, maar het totale aanbod is groot. Op de website www.hraudio.net worden alle nieuw uitgebrachte sacd’s in alle mogelijke muziekstijlen geregistreerd (inmiddels meer dan 16.000!), velen zijn ook te vinden op bijvoorbeeld www.prestomusic.com. Meerdere grotere en kleinere muzieklabels, zoals bijvoorbeeld Aeolus, Aliavox, BIS, Esoteric, Fonè Records, OUR Records en Stockfish Records produceren sacd’s en de opnames klinken fenomenaal goed. Het 5.1-formaat lijkt wat tanende, we zien ook veel prachtige stereo DSD64-opnames.
Persoonlijk
Ik bezoek nogal eens hifi-zaken en ben er de laatste maanden al meerdere malen getuige van geweest dat hifi-liefhebbers weer een sacd-speler kochten, vaak zelfs een wat duurder topmodel. Het draaien van zo’n mooi zilveren schijfje, zo mooi kleurend in lamplicht trouwens, en het fysieke bezit van een tastbare verzameling speelt veelal een rol, naast de geweldige geluidsweergave van sacd. Ja, er bestaan inmiddels streaming DSD-formaten met nog hogere frequenties, zoals bijvoorbeeld DSD128, DSD256 en DSD512. Ik beschik als klassiek musicus over een goed ontwikkeld en kritisch gehoor. Voor mij is het luisteren naar DSD64 al meer dan goed genoeg, met een rijkdom aan details, nuances, dynamiek en zwarte diepte en stilte. Ik doe dat dan wel via goede apparatuur, zoals mijn referentie sacd-spelers voor Music Emotion, de Esoteric K-03XD Special Edition en Esoteric K-05XD (die trouwens kan upsamplen tot 22,5 mHz), en met goede kabels zoals Siltech Classic Legend 680 en bijvoorbeeld de Stax SRM-T8000 en SR-X9000 combinatie. Ik heb qua gevoel nooit zoveel gehad met playlists, muziekservers en usb-sticks met data. Natuurlijk zijn er tegenwoordig heel goede streamers op de markt, maar bij mijn luistertesten gebruik ik echter vrijwel alleen sacd en cd als referentiebronnen.
Veel nieuwe sacd-spelers op de markt
Er verschijnen inmiddels van steeds meer merken nieuwe cd-spelers op de markt, inspelend op de revival van cd, zelfs de portable cd-spelers komen weer terug. Maar we zien ook nieuwe sacd-spelers op de markt, en dat is niet voor niets. Stuk voor stuk bieden ze een fenomenale weergavekwaliteit. Vele zitten qua prijs in het high-end segment en zijn voor de eeuwigheid gebouwd. Maar ook in populaire prijsklassen komt er steeds meer aanbod. Zelfs de Chinezen hebben sacd nu ontdekt, kijk bijvoorbeeld maar eens naar de Shanling SCD 3.3, met een 24 bit R2R dac. En dan blijkt dat er in Nederland en België verrassend veel sacd-spelers verkrijgbaar zijn. Gezien deze revival dus tijd voor een beknopt overzicht, dat, voor de duidelijkheid, zeker niet volledig is.
Accuphase
Het Japanse Accuphase Laboratory behoort tot de legendarische audiofiele hifi-merken en heeft een lange traditie in het bouwen van geweldig goede sacd-spelers. Een redelijk betaalbare maar erg goede was de DP-570. Was, want een dezer weken introduceren de Japanners een nieuwe versie, de DP-570S, die 10.570 euro gaat kosten en nauwelijks nog iets in geluidsweergave te wensen over laat, met onder meer een gegarandeerde signaal-ruisverhouding van -121 dB en maar liefst vier 32-bit parallelle d/a-converters per kanaal (ESS Technology ES9028PRO Sabre Hyper Stream II). De cd-lade is, net als het absolute geïntegreerde topmodel, de DP-770, nu in champagnekleur uitgevoerd. De DP-770 kost 19.200 euro en een betere sacd-speler kunt u niet vinden. Deze topspeler bevat geen vier maar acht (!) Parallelle d/a-converters per kanaal. Beide spelers zijn ook als aparte dac inzetbaar.
Marantz
De nieuwe 10-serie van Marantz bestaat uit drie zeer audiofiele apparaten: de MODEL 10 Reference geïntegreerde versterker, de LINK10n Reference streamer/voorversterker en tenslotte de SACD10 Reference, die 11.999 euro kost en verkrijgbaar in Marantz Black of Marantz Champagne. We hebben het dan over een apparaat met een gewicht van 33 kilo, voor de eeuwigheid gebouwd. Marantz heeft zichzelf overtroffen in de geluidsweergave van cd en sacd. Met een mooi stil loopwerk en voorzien van de nieuwste versie van Marantz Musical Mastering. Het is een echte speler voor liefhebbers. Wie voor minder bij het merk toch iets moois wil kopen, is goed bediend met de fraaie Marantz 30n sacd-speler, voorzien van HEOS. Deze speler geeft super audio zeer fraai weer, voor een prijs van 3.499 euro.
Esoteric
Het high-end merk Esoteric, onderdeel van het Japanse TEAC, bouwt van oudsher mooie sacd-spelers, gebaseerd op het beroemde oorspronkelijke VRDS-loopwerk, maar dan veel meer uitontwikkeld. Degelijk en zwaar, en sinds enige jaren met een eigen gebouwde dac die zeer muzikaal klinkt. Op dit moment zijn er drie modellen in het programma: het topmodel, de K-01XD Special Edition (28.800 euro), de K-03 Special Edition (19.800 euro) en de zeer populaire K-05XD (13.500 euro). De K-05XD heeft sinds de introductie zowat alle belangrijke hifi-prijzen in de wereld gewonnen en biedt erg veel kwaliteit voor het geld. Een typische bijzonderheid van Esoteric: alledrie de spelers kunnen worden aangesloten op een externe Master Clock Generator met een tijdsprecisie, die nagenoeg gelijk is aan die van een atoomklok. Hierdoor zijn er nog meer zeer fijne nuances in de muziekweergave hoorbaar.
McIntosh
Het Amerikaanse merk McIntosh is ook populair in Japan en omstreken en het is dan ook niet verbazingwekkend dat er maar liefst vier sacd-spelers in het programma zitten. Het topmodel is de MCD-12000 referentiespeler met een achtkanaals dac (de moderne ES9038PRO) per kanaal, die 17.490 euro kost en echt een van de allerbeste dacs op de markt bevat. Het bijzondere aan dit model dat bij de output kan worden gekozen voor buizen of solid state, waardoor aantrekkelijke klankkleurverschillen ontstaan. Een prachtige sacd-speler is de MCD-600 (10.990 euro), maar ook de zeer betaalbare en mooie MCD-350 (7.990 euro) of een apart SACD-transport, de MCT-500 (7.990 euro).
Denon en Soulnote
Het Japanse Denon levert de mooi afgewerkte en zwaar uitgevoerde DCD-3000NE, handgebouwd in Shirakawa. Deze speler, voorzien van een drie-regelig oled display, biedt een mooie sacd-weergave en is wat minder gericht op aansluiting van externe apparaten via een ingebouwde dac. Daardoor is deze Denon met 1.990 euro heel betaalbaar en heel goed combineerbaar met menig hifi-installatie. Het Japanse Soulnote is een echt high-end merk en wordt door audiofielen in de wereld inmiddels hoog gewaardeerd. De bouw is pijnlijk precies en exact, beter kan niet. De S-3 sacd-speler is gebouwd als een tank en bevat inwendig ultra lage jitter-kristallen. Het apparaat is tevens geschikt voor aansluiting op een externe Master Clock Generator. We kunnen wel zeggen dat Soulnote met deze speler tot de wereldtop behoort. De prijs is er ook naar, namelijk 21.990 euro.
Luxman
We blijven in Japan. Luxman behoort tot een van de oudste hifi-merken, kent een uitstekende en kwalitatief hoogstaande reputatie en vierde onlangs het 100-jarig bestaan. In het programma worden twee sacd-spelers aangeboden. Allereerst de recent geïntroduceerde D-07X, die 11.998 euro kost. Echt een vlaggenschip, fenomenaal mooi afgewerkt en met een prachtig stil loopwerk. Echt bijzonder is de keuze voor de dac-chips: de BD34301EKV van Rohm Co in dual mono configuratie. Deze speler heeft ook een fenomenale signaal-ruisverhouding van -122 dB. En dan het absolute topmodel, de D10X, die u kunt aanschaffen voor 17.000 euro. Ook deze is voorzien van de dac-chips van Rohm Co. Bij deze speler is alles extra zwaar uitgevoerd, waaronder het loopwerk, het apparaat weegt dan ook ruim 22 kilo. De signaal-ruisverhouding behoort tot de beste in de markt: -125 dB. Beide apparaten kunnen uiteraard als aparte dac worden ingezet. Inmiddels is bekend dat dit model binnenkort gaat worden afgelost door de D-100 Centennial, een speciale uitgave ter gelegenheid van het 100-jarige bestaan van Luxman.
Technics
Wie kent Technics niet? Behalve de legendarische direct-drive draaitafels wordt ook een fraaie sacd-speler gebouwd: de SL-G700 M2, behorend tot de Grand Class Serie. Een buitenbeentje in vergelijking met de voorgaand genoemde sacd-spelers, want het betreft hier een multi-speler, die voorzien is van de dual ESS ES9026PRO dac-chips. Deze Technics kan ook worden aangesloten op een netwerk audioserver en is tevens een prima streamer met Google Cast-ondersteuning en verder AirPlay 2, wifi en bluetooth. Deze veelzijdige speler kost 2.990 euro.
Conclusie
Als je moeite doet om eens nader te verkennen hoeveel sacd-spelers er anno 2026 worden aangeboden, dan val je om van verbazing. Kijk bijvoorbeeld maar eens verder bij onder meer de merken Esoteric Grandioso, Ch Precision, Goldring, Topping en Audia Flight. Het luisteren naar sacd’s is een geweldige audiofiele ervaring, en ze zijn volop verkrijgbaar. De hedendaagse sacd-spelers geven trouwens ook de gewone cd geweldig weer, sommige modellen kunnen het PCM-signaal zelfs opwaarderen naar DSD. Mijn vermoeden is dan ook dat steeds meer hifi-liefhebbers met serieuze installaties weer een sacd-speler gaan aanschaffen. Ik zie het om mij heen gewoon gebeuren.
Reacties (0)